fa اثر مصرف سوپر جاذب هیدروژل آکوازورب بر کاهش اثر تنش خشکی، عملکرد دانه و کارایی مصرف آب ماش (Vigna radiate L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">آب در بسیاری از نقاط جهان به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژه در مناطق خشک و نیمه&rlm;خشک یک منبع مهم اقتصادی محسوب می‌شود. افزایش<br> دور (فواصل) آبیاری و استفاده از ترکیبات سوپرجاذب دو راهکار اساسی برای صرفه جویی و استفاده‌ بهینه‌ از آب می&shy;باشند. به منظور بررسی اثر مصرف سوپر جاذب آکوازورب بر کاهش اثر تنش خشکی و رشد و کارایی مصرف آب ماش، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل ‌تصادفی با چهار تکرار در دو مکان (خرم‌آباد و کوهدشت استان لرستان) انجام شد. کرت&rlm;های اصلی شامل دور ‌آبیاری در سه سطح (5، 10 و 15 روز) و کرت&rlm;های فرعی شامل مقادیر هیدروژول&rlm;های سوپرجاذب آکوازورب در چهار سطح (صفر؛ شاهد، 100، 200 و 300&nbsp; کیلوگرم در هکتار) بودند. نتایج نشان داد که به طور میانگین در کلیه تیمارهای دورآبیاری و در هر دو مکان بیشترین عملکرد دانه (1918 کیلوگرم در هکتار) در سطح 200 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب و کمترین مقدار (1232 کیلوگرم در هکتار) نیز در سطح شاهد به دست آمد. بیشترین مقدار زیست توده (8530 کیلوگرم در هکتار) و کارایی مصرف آب (12/1 کیلوگرم دانه بر متر مکعب آب آبیاری) مربوط به مصرف 200 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب بود. بیشترین میزان پرولین (56/0 میلی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گرم در گرم ماده خشک) در برهمکنش تیمار 15 روز دور آبیاری و عدم مصرف سوپر جاذب (شاهد) بدست آمد. همچنین کمترین میزان پرولین (17/0 میلی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گرم در گرم ماده خشک) در تیمار 5 روز دور آبیاری و مصرف<br> &nbsp;300 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب حاصل شد.&nbsp; نتایج این آزمایش نشان داد که تیمار 200 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب مقدار مناسبی (بهینه) بوده و باعث تعدیل اثر سوء خشکی و در نتیجه بهبود رشد و صفات زراعی گیاه ماش می&shy;شود. مصرف بیشتر از مقدار بهینه، علاوه بر افزایش هزینه تولید، باعث کاهش کارایی مصرف و سایر صفات زراعی گیاه ماش شد. </span></span></strong> Water is an important economic resource in many parts of the world, especially in arid and semi-arid reigns. Increasing in irrigation intervals and making use of superabsorbent are two basic strategies for saving and efficient use of irrigation water. To investigate the effect of superabsorbent polymer Aquasorb on mitigating drought stress, growth characteristics, grain yield and water use efficiency of mung bean (<em>Vigna</em> <em>radiate</em> L.), a field experiment was conducted at two regions (Khorramabad and Kuhdasht) using split-plot arrangement in randomized complete block design with four replications. The treatments included irrigation interval at three levels (5, 10, and 15 days) as main plots and four levels of superabsorbent polymer Aquasorb (zero; control, 100, 200 and 300 kg.ha^-1) as subplots. Results, averaged across irrigation&nbsp; interval and locations, showed that the highest grain yields (1918 kg.ha^-1) was observed at 200 kg superabsorbent.ha^-1 and the lowest grain yield (1232 kg.ha^-1) was obtained in control. Also, the highest biomass (8530 kg.ha^-1) and water use efficiency (1.12 kg grain yield.m^-3) belonged to 200 kg superabsorbent.ha^-1. The highest proline content (0.56 mg.g^-1 DW) was recorded in 15-days irrigation interval and control. Also the lowest protein content (0.17 mg.g^-1 DW) was obtained in 5-days irrigation interval and control. Generally, results revealed that application of Aqasorb superabsorbent hydrogel up to optimum level (200 kg.ha^-1) can improve the growth and agronomic characteristics of mung bean and can reduce the impact of drought. Application of higher levels not only will increase the cost of production but also will reduce water use efficiency and other agronomic characteristics of mung bean. پرولین, تنش آبی, زیست توده, شاخص سطح برگ و ماش Biomass, Leaf area index, Mung bean, Proline content and Water stress 363 375 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-553&slc_lang=fa&sid=1 Abdolmajid Soheilnejad عبدالمجید سهیل‌نژاد 100319475328460010701 100319475328460010701 No کشاورزی اکولوژیک دانشگاه شهید بهشتی Abdolmajid Mahdavi Damghani عبدالمجید مهدوی‌ دامغانی : mmd323@yahoo.com 100319475328460010702 100319475328460010702 Yes گروه کشاورزی اکولوژیک دانشگاه شهید بهشتی Houman Liaghati هومان لیاقتی 100319475328460010703 100319475328460010703 No گروه کشاورزی اکولوژیک دانشگاه شهید بهشتی Payam Pezeshkpour پیام پزشکپور 100319475328460010704 100319475328460010704 No پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی