fa کمی‌سازی واکنش سبز شدن گیاهچه‌های ارقام کلزا (Brassica napus L.) نسبت به دما در شرایط مزرعه تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تعیین واکنش جوانه‌زنی بذر و سبز شدن گیاهان نسبت به دما و تعیین دماهای کاردینال (دماهای پایه، مطلوب و سقف) و تعداد روزهای بیولوژیک (کمترین تعداد روز برای جوانه‌زنی و سبزشدن در شرایط دما و رطوبت مطلوب) از اهمیت بالایی در تهیه مدل‌های شبیه‌سازی برخوردار است. تحقیق حاضر به منظور بررسی واکنش جوانه‌زنی و سبز شدن گیاهچه پنج رقم کلزا<br> (زرفام، هایولا401، هایولا308، هایولا50 و آر.جی.اس003) نسبت به دما در 12 تاریخ کاشت (17 آبان، 18 آذر، 17 دی، 19 بهمن، 15 اسفند1392، 18 فروردین، 20 اردیبهشت، 21 خرداد، 10 تیر، 18 مرداد، 18 شهریور و 17 مهر سال 1393) در شرایط اقلیمی گرگان در سال‌های زراعی 1392 و 1393 با استفاده از سه مدل؛ بتا، دوتکه‌ای و دندانه‌ای‌ انجام شد و برای انتخاب مدل برتر از معیارهای جذر میانگین مربعات خطا (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RMSE</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">)، ضریب تبیین (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R2</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">)، ضریب همبستگی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">r</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) و ضرایب رگرسیون ساده خطی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) بین روز تا سبز شدن مشاهده شده و روز تا سبز شدن پیش‌بینی شده استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل دوتکه‌ای نسبت به مدل‌های بتا و دندانه‌ای واکنش سرعت سبز شدن نسبت به دما را بهتر توصیف کرد. دماهای کاردینال ثبت شده با استفاده از مدل برتر برای دمای پایه، مطلوب و سقف به ترتیب 2/3، 8/26 و 40 درجه سانتی‌گراد بودند. تعداد روز بیولوژیک مورد نیاز برای سبزشدن ارقام کلزا در عمق دو سانتی‌متر، 5/4 روز محاسبه شد. نتایج نشان داد که تفاوت آماری معنی‌داری از نظر دماهای کاردینال و تعداد روز بیولوژیک بین ارقام کلزا وجود نداشت. بر اساس نتایج بدست آمده، برای کمی‌سازی واکنش سرعت سبزشدن کلزا به دما می‌توان از مدل دوتکه‌ای استفاده کرده و از این مدل و پارامترهای برآورد شده از آن در تهیه مدل‌های پیش‌بینی زمان سبزشدن ارقام کلزا در شرایط مختلف دمایی استفاده کرد.</span></span></strong> Determination of response function of seed germination and seedling emergence to temperature and obtaining cardinal temperatures (base, optimal and maximum) and biological day requirement (minimum day number for seed germination and seedling emergence under optimal temperature and moisture conditions) for emergence is important for crop simulation modeling.&nbsp; This study was carried out to survey seedling emergence response to temperature in five rapeseed cultivars that were sown on 12 sowing dates under Gorgan environmental conditions (2013-2014). Three regression models including beta, segmented and dent-like were used to describe the response of seedling emergence rate to temperature. Root mean square of error, coefficient of determination, correlation coefficient and regression of predicted versus observed values were used to develop the appropriate model. Segmented model was superior compared to beta and dent-like models to achieve the objective of this study. Estimated cardinal temperatures using appropriate model were 3.2, 26.8 and 40˚C for base, optimum and maximum temperatures, respectively. Estimation of biological day requirement in sowing depth of 2 cm showed 4.5 days. The result showed that there is no significant difference for cardinal temperatures and biological day requirement among cultivars. It was concluded that segmented model can be used to quantify the response of rapeseed sedling emergence to temperature and to obtain cardinal temperatures of emergence and thermal time or time to emergence. These parameters are required to develop prediction models for rapeseed seedling emergence under diverse temperature conditions. دماهای کاردینال, روز بیولوژیک, ظهور گیاهچه, مدل دوتکه‌ای و کلزا. Biological day, Cardinal temperatures, Seedling emergence, Segmented model and Rapeseed. 195 207 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-541&slc_lang=fa&sid=1 Somayyeh Lakzaei سمیه لک زائی 100319475328460010720 100319475328460010720 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Afshin Soltani افشین سلطانی afsoltani@yahoo.com 100319475328460010721 100319475328460010721 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ebrahim Zeinali ابراهیم زینلی 100319475328460010722 100319475328460010722 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Farshid Gaderifar فرشید قادری فر 100319475328460010723 100319475328460010723 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Safoura Jafarnodeh صفورا جافرنوده 100319475328460010724 100319475328460010724 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان