fa ارزیابی واکنش ژنوتیپ‌های لوبیا ( Phaseolus vulgaris L.) به بیماری ویروس موزائیک نکروز لوبیا (BCMNV) در شرایط گلخانه‌ای تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research این تحقیق به منظور تعیین واکنش ژنوتیپ‌های لوبیا نسبت به بیماری ویروس موزائیک نکروز لوبیا(BCMNV) انجام شد. بیست و پنج ژنوتیپ لوبیا تهیه شده از ایستگاه ملی تحقیقات لوبیای خمین در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه ویروس‌شناسی گروه گیاه‌پزشکی دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی دانشگاه تهران در سال 1388 کشت و در مرحله دو برگی توسط این ویروس آلوده سازی شدند. ارزیابی گیاهان پس از 21 روز با آزمون DAS-ELISA و IC-RT-PCR و بصورت مشاهده‌ای انجام شد. صفات اندازه گیری شده در این تحقیق شامل میزان آلودگی برگ (آلودگی واقعی)، موزائیکی شدن برگ، نکروز سیستمیک، رگبرگ نواری، لکه‌های کلروتیک و بدشکلی برگ بودند. صفات کیفی ( بجز میزان آلودگی برگ) بصورت مشاهده‌ای و با استفاده از روش رتبه بندی (Visual symptoms) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ژنوتیپ‌های لوبیا از نظر میزان آلودگی برگ و علائمی از قبیل موزائیکی شدن برگ، نکروز سیستمیک و بدشکلی برگ، تفاوت معنی‌داری داشتند. ژنوتیپ‌های Ks-21189، صدری و درخشان بعنوان حساس‌ترین و ژنوتیپ‌های COS16، گلی و پاک نیز بعنوان مقاوم‌ترین ژنوتیپ‌ها شناسایی شدند. نکروز سیستمیک که از مهم‌ترین علائم این ویروس است، همبستگی مثبت و معنی‌داری با میزان آلودگی برگ (**638/0= r) نشان داد. نتایج تجزیه کلاستر نیز نشان داد که ژنوتیپ‌های Ks-21189 و COS16 به ترتیب بعنوان حساس‌ترین و مقاوم‌ترین ژنوتیپ، در دو گروه مجزا قرارگرفتند. نتایج آزمون کای اسکوئر نیز نشان داد که مقاومت ژنوتیپ‌های سفید نسبت به چیتی و قرمز بیشتر بود. نتایج آزمون IC-RT-PCR نیز حضور ویروس BCMNV را در ژنوتیپ Ks-21189 نشان داد. This experiment was conducted to determine common bean genotypes reaction to Bean Common Mosaic Necrosis Virus (BCMNV). Twenty five common bean genotypes were obtained from National Bean Research Station of Khomein. These genotypes were planted using randomized complete block design with three replications, and inoculated with inoculums of virus in greenhouse conditions in 2009. The reactions of plants were examined twenty one days after planting using ELISA test and IC-RT-PCR and visual methods. Measured traits in this research included: leaf infection (actual infection), mosaic leaf, systemic necrosis, vein strip, chlorotic spot and leaf shape. Quality traits (except leaf infection) were assessed by visual ranking method (visual symptom). Results indicated that genotypes were significantly different in leaf infection (actual infection), leaf mosaic, systemic necrosis and leaf shape. Results also showed that Ks-21189, Ks-21481 and Derakhshan were susceptible and COS16, Goli and Ks-41128 were resistant genotypes. Systemic necrosis had positive and highly significant correlation (r=0.638**) with leaf infection. Results of cluster analysis also indicated that Ks-21189 and COS16 as sensitive and resistance genotypes, respectively. Chi-square test indicated that white genotypes were more resistant than pinto and red genotypes. IC-RT-PCR results indicated that BCMNV virus was present in Ks-21189 genotype. BCMNV, ELISA, IC-RT-PCR , مقاومت, لوبیا و ویروس. : Common bean, BCMNV, ELISA, IC-RT-PCR, Resistance and Virus 35 45 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-50&slc_lang=fa&sid=1 Masoumeh Farzanfar معصومه فرزانفر agri2000@yhaoo.com 100319475328460011226 100319475328460011226 Yes پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا 100319475328460011227 100319475328460011227 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Mina Koohi Habibi مینا کوهی حبیبی 100319475328460011228 100319475328460011228 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Hamidreza Dory حمید رضا درّی 100319475328460011229 100319475328460011229 No ایستگاه تحقیقات لوبیای خمین Mostafa Salehi Far مصطفی مصطفی صالحی فر 100319475328460011230 100319475328460011230 No دانشگاه گیلان