fa اثر مدیریت طولانی مدت بقایا، خاک‌ورزی و مصرف کود نیتروژن بر عملکرد دانه ذرت (Zea mays L.) و ویژگی‌های خاک تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>به‌منظور ارزیابی اثر مدیریت طولانی مدت بقایا و کود نیتروژن بر عملکرد دانه ذرت رقم سینگل گراس 704 و ویژگی‌های خاک، یک آزمایش مزرعه&shy;ای هفت ساله (1390-1384) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی قائم‌شهر مازندران انجام شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از: (1) مدیریت بقایا گندم در دو سطح: حفظ بقایا (</strong><strong><span dir="LTR">+R</span></strong><strong>) و حذف بقایا </strong><strong><span dir="LTR">(-R)</span></strong><strong>؛ (2) خاک‌ورزی<br> &nbsp;در دو سطح: بدون خاک‌ورزی (</strong><strong><span dir="LTR">ZT</span></strong><strong>) و خاک‌ورزی مرسوم (</strong><strong><span dir="LTR">CT</span></strong><strong>) و (3) مقدار کود نیتروژن در چهار سطح: صفر ، 100، 200<br> (به عنوان شاهد) و 300 کیلوگرم در هکتار </strong><strong><span dir="LTR">(N1-N4)</span></strong><strong>. نتایج نشان داد که در پایان دوره آزمایش، تیمارهای بدون خاک‌ورزی با حفظ بقایا و 300 کیلوگرم نیتروژن (</strong><strong><span dir="LTR">ZT+RN4</span></strong><strong>) و بدون خاک‌ورزی با حفظ بقایا و 200 کیلوگرم نیتروژن (</strong><strong><span dir="LTR">ZT+RN3</span></strong><strong>)، بهترین کیفیت خاک و بالاترین میانگین عملکرد دانه ذرت در سال‌های1390-1389 (به ترتیب 5250 و5150 کیلوگرم در هکتار) را داشتند. کمترین عملکرد دانه در سال&shy;های 1390-1389 (2150 کیلوگرم در هکتار) و ویژگی&shy;های نامطلوب فیزیکی و شیمیایی خاک، به تیمار بدون خاک‌ورزی بدون بقایا و بدون کود نیتروژن (</strong><strong><span dir="LTR">ZT-RN1</span></strong><strong>) اختصاص داشت. کربن آلی، نیتروژن کل، رطوبت، ثبات خاکدانه، مقاومت مکانیکی، اسیدیته و قابلیت هدایت الکتریکی ویژگی‌های مشخص کننده تفاوت کیفیت خاک در خاک‌ورزی مرسوم و بدون خاک‌ورزی بودند. ویژگی‌های خاکی کربن آلی، نیتروژن کل، ثبات خاکدانه و مقدار رطوبت، در مجموع بالاترین همبستگی را با عملکرد دانه (</strong><strong><span dir="LTR">R= 0.87**</span></strong><strong>) داشتند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که تیمار بدون خاک‌ورزی با حفظ بقایا (</strong><strong><span dir="LTR">ZT+R</span></strong><strong>) همراه با 200 کیلوگرم نیتروژن </strong><strong><span dir="LTR">(N3)</span></strong><strong>، با بهبود خواص خاک، باعث پایداری تولید محصول ذرت خواهد شد</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong></p> <p>To investigate residue management, tillage and appication of nitrogen fertilizer on maize grain yield and soil properties a 7-years (2005&minus;2011) field study was carried out at the research station of Qaemshahr Barnch, Islamic Azad University, Qaemshahr, Iran. Experimental treatments included: (1) wheat straw management: plus residue (+R) and minus residue (-R); (2) tillage system: zero tillage (ZT) and conventional tillage (CT); and (3) Nitrogen rates: 0, 100, 200 (control) and 300 kg N ha^-1 (N1-N4). Following 7 years of continuous practices, ZT+RN4 and ZT+RN3 had the best soil quality and produced the highest maize grain yield with averages of 5250 and 5150 kg.ha^&minus;1 in 2010 and 2011 , respectively). Removing the residues, i.e. treatments ZT + &minus;R + N1 had average grain yileds of 2150 kg.ha^&minus;1 in 2010 and 2011, that was the lowest yield and soil physical and chemical properties in comparison with the other practices. Organic C, total N, moisture content, aggregates stability, mechanical resistance, pH and EC were the soil characteristics which determined the differences in soil quality between conventional tillage and zero tillage treatments. Soil organic C, total N, aggregate stability and moisture content had the highest correlations with final maize grain yield (R = 0.87**). The findings of this experiment suggest that ZT+R together with 200 kg N.ha^-1 (N3) would improve some soil properties, maize grain yield and could also be benficial for the sustainability of higher crop production systems.</p> بقایای گیاهی, خاک‌ورزی, ذرت و کربن آلی خاک. Crop residue, Maize, Soil organic carbon and Tillage. 32 48 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-504&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Safahani Langeroodi علی رضا صفاهانی safahani_ali@yahoo.com 100319475328460010847 100319475328460010847 Yes دانشگاه پیام نور، تهران، صندوق پستی 4697-19395 Tina Dadgar تینا دادگر safahani_ali@yahoo.com 100319475328460010848 100319475328460010848 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان Reza Pasandi رضا پاسندی safahani_ali@yahoo.com 100319475328460010849 100319475328460010849 No دانشگاه پیام نور واحد گرگان Maryam Alavian مریم علویان safahani_ali@yahoo.com 100319475328460010850 100319475328460010850 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر