fa اثر محیط و ژنتیک بر عملکرد و اندازه بذر سینگل‌کراس‌های چغندرقند (Beta vulgaris L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>در این تحقیق اثر خصوصیات ژنتیکی (پایه &rlm;مادری) و عوامل محیطی بر عملکرد و اندازه استاندارد بذر 10 سینگل&shy;کراس چغندرقند در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال‌ 1393 در شهرستان‌های اردبیل، فیروزکوه و کرج مورد بررسی قرار گرفتند. سینگل&shy;کراس&shy;ها از تلاقی ده پایه مادری نرعقیم و یک پایه پدری تهیه شده بودند. به منظور بررسی ارتباط بین خصوصیات بذر با عوامل اقلیمی، از روش همبستگی کانونی استفاده شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب در مکان نشان داد که برخی از عوامل اقلیمی بر عملکرد و اندازه بذر چغندرقند اثر معنی&shy;داری داشتند. در مناطق سرد اردبیل و فیروزکوه تولید بذر با درصد وزنی بالاتر و اندازه استاندارد (به ترتیب 926 و 705 کیلوگرم درهکتار؛ معادل3/45 و 4/48 درصد از کل عملکرد) نسبت به اقلیم معتدل کرج (با 726 کیلوگرم در هکتار؛ معادل 9/38 درصد از کل عملکرد)، برتری معنی&shy;داری داشت. تفاوت بین پتانسیل پایه&shy;های مادری از نظر تولید بذر با اندازه&shy; استاندارد نیز معنی&shy;دار بود. نتایج</strong> <strong>همبستگی کانونی نشان</strong> <strong>داد</strong> <strong>که</strong> <strong>ارتباط معنی&shy;دار و</strong> <strong>بالایی بین خصوصیات</strong> <strong>بذر و عوامل اقلیمی وجود داشت. از مجموع واریانس خصوصیات بیوفیزیکی بذر، 48 درصد توسط متغیرهای کانونی اول و دوم عوامل اقلیمی، قابل پیش&shy;بینی بود. تابع متغیر کانونی اول نشان دهنده کاهش عملکرد بذر با اندازه استاندارد و بالاتر از استاندارد، در مقایسه با افزایش عملکرد بذرهای ریز بود. با توجه به وجود ضرایب ساختمانی بزرگ مثبت برای تعداد ساعات آفتابی و دمای کمینه و بیشینه هوا به‌نظر می‌رسد که عملکرد بذر با اندازه استاندارد و بالاتر از استاندارد در شرایط اقلیمی کرج که در مقایسه با مناطق اردبیل و فیروزکوه، تعداد ساعات آفتابی بیشتر و کمینه و بیشینه دمای بالاتر و ارتفاع کمتری از سطح دریا دارد، کمتر است.</strong></p> <p>Effects of genetic and environmental factors on yield and seed size of 10 sugar beet singles crosses were evaluated using randomized complete block design with four replications. Experiments were carried out in Ardabil, Firouzkooh, and Karaj, Iran, in 2013-14. Plant materials included 10 CMS lines crosses with one O-type. Combined analysis of variance for placesshowed that sugar beet seed yield was influenced by both genetic and environmental parameters. Some of the environmental parameters had significant effect on seed size. Cold regions including Ardabil and Firouzkooh showed higher standard seed production (%) compared with temperate region, Karaj. In addition to environmental differences, significant differences were also observed among CMS lines in relation to standard seed production (%) (singles crosses). Considering standard seed size, results showed that the weight (%) of seed with standard sizes was influenced by both genetic and environmental parameters. Five biophysical seed characteristics and 6 environmental parameters collected from synoptic station. Canonical correlation study showed a relatively high and significant relationship between biophysical seed characteristics and environmental parameters and formed five canonical groups, among which only the first and the second groups were statistically significant. From the total variance of seed biophysical parameters, 48% of the total variance of seed biophysical variation was predictable by the first and the second canonical variables of environmental&nbsp; parameters. The first canonical variable function indicated the reduction of both standard and above standard seed size yields in comparison with under standard seed size. Considering of high positive construction coefficients for sunny hours and minimum and maximum temperatures, it can be concluded that the standard and above standard seed size yield reduced under Karaj environmental conditions with long sunny hours, higher minimum and maximum temperatures and lower altitude compared with Ardabil and Firouzkooh environmental conditions.</p> اندازه بذر, چغندرقند, خصوصیات بیوفیزیکی بذر, عوامل اقلیمی و همبستگی کانونی. Biophysical seed characteristics, Canonical correlation analysis, Environmental parameters, Seed size and Sugar beet 1 13 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-502&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadreza Mirzaei محمد رضا میرزایی Mirzaie_1346@yahoo.com 100319475328460010856 100319475328460010856 Yes دانشگاه گیلان Jafar Asghari جعفر اصغری Mirzaie_1346@yahoo.com 100319475328460010857 100319475328460010857 No دانشگاه گیلان Daryoush Fatholah Taleghani داریوش فتح اله طالقانی Mirzaie_1346@yahoo.com 100319475328460010858 100319475328460010858 No دانشیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Saeid Sadghzadeh سعید صادق زاده اهری Mirzaie_1346@yahoo.com 100319475328460010859 100319475328460010859 No استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.