fa ارزیابی روابط بین عملکرد دانه و صفات گیاهی در ارقام سنتتیک و اکوتیپ‌های برتر رازیانه (Foeniculum vulgare. Mill) در شرایط تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>در این پژوهش، روابط بین صفات زراعی و عملکرد دانه در بین نتاج نسل اول سه رقم سنتتیک و هفت اکوتیپ والدینی<br> &nbsp;رازیانه در دو آزمایش جداگانه بر پایه طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط بدون تنش و تنش خشکی در بهار سال 1392 در مزرعه تحقیقاتی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین ارقام مورد<br> &nbsp;بررسی تفاوت معنی&shy;داری از نظر کلیه صفات مورد بررسی وجود داشت. در شرایط بدون تنش ارقام سنتتیک میان‌رس و مشکین شهر با 2357 و 2208 کیلوگرم در هکتار و در شرایط تنش خشکی نیز مشکین شهر و سنتتیک میان‌رس با 1091 و 5/1081کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کردند. نتایج تجزیه همبـستگی ژنوتیپی بـین صـفات در شـرایط بدون تنش نشان داد که عملکرد دانه با صفات تعداد چتر (^**94/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)، تعداد چترک (^**89/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)، تعداد دانه در چتر (^**89/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>) و قطر گل (^**79/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)، و در شرایط تنش با صفات تعداد چتر (^**77/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)، تعداد چترک (^**86/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>)، قطر ساقه (^**85/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>) و قطر گل<br> &nbsp;(^**96/0 =</strong><strong><span dir="LTR">r</span></strong><strong>) همبستگی مثبت و معنی&shy;داری داشت. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام نیز مشخص نمود که صفات مستقل موثر و معنی&shy;دار در عملکرد دانه در شرایط بدون تنش شامل قطر ساقه، تعداد چتر، تعداد چترک، تعداد دانه در چتر و در شرایط تنش شامل قطر ساقه، تعداد چتر و تعداد گره بودند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که در شرایط بدون تنش و تنش تعداد چتر بیشترین اثر مستقیم و مثبت را در ایجاد تغییرات عملکرد دانه داشت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که صفت تعداد چتر یکی از مهم&shy;ترین صفات زراعی برای انتخاب ارقام رازیانه با عملکرد دانه بالا در شرایط بدون تنش و تنش خشکی می&shy;باشد. </strong></p> <p>This experiment was conducted using three synthetic cultivars and their seven parental populations at two different conditions including: non-stress and drought stress. The experiment was carried out using randomized complete block design with three replications at the Research Field of Aboureyhan Campus, University of Tehran, Iran, in 2013. Analysis of variance showed that there were significant differences between genotypes for all traits in two experiments. The highest seed yield in normal irrigation belonged to medium-maturity synthetic cultivar and Meshkinshahr with 2357 and 2208 kg.ha^-1, respectively. However, in drought stress condition the highest seed yield obtained from Meshkinshahr and medium-maturity synthetic cultivar with 1091 and 1081.5 kg.ha^-1, respectively. Genotypic correlations in non-stress condition between seed yield with umbel diameter (r=0.79^**), number of umbels (r=0.94^**), number of umbellate (r=0.89^**) and number of seed umbel^-1 (r=0.89^**) were positive and highly significant. In drought stress condition condition also the genotypic correlation between seed yield with umbel diameter (r=0.96^**), number of umbels (r=0.77^**), number of umbellate (r=0.86^**) and stem diameter (r=0.85^**) were positive and highly significant. Results of stepwise regression analysis revealed that in non-stress conditions number of umbels, number of umbellate, number of seed umbel^-1 and stem diameter, and in drought stress conditions number of umbels, stem diameter and number of nodes were identified as independent variables that explained variations in seed yield. Path analysis for seed yield also indicated that in both non-stress and drought stress conditions number of umbels had the highest direct positive effect. It is concluded that in normal and drought stress conditions, number of umbels is the most important trait for selection of fennel genotypes with high seed yield.</p> تجزیه علیت, تنش خشکی, رازیانه, رقم سنتتیک و رگرسیون گام به Drought stress, Fennel, Path analysis, Stepwise regression and Synthetic cultivar 301 314 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-497&slc_lang=fa&sid=1 Azam Akbari اعظم اکبری aizady@ut.ac.ir 100319475328460010924 100319475328460010924 No دانش آموخته کارشناسی ارشد پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Ali Izadi-Darband علی ایزدی دربندی aizady@ut.ac.ir 100319475328460010925 100319475328460010925 Yes ‌دانشیار پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Keyvan Bahmani کیوان بهمنی aizady@ut.ac.ir 100319475328460010926 100319475328460010926 No دانشجوی دکتری پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Hosseinali Ramshini حسینعلی رامشینی aizady@ut.ac.ir 100319475328460010927 100319475328460010927 No استاد یار پردیس ابوریحان دانشگاه تهران