fa ارزیابی تنوع ژنتیکی محتوای آهن و روی دانه در ژنوتیپ‌های گندم نان (Triticum aestivum L.) در شرایط دیم تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>کمبود آهن و روی در جیره غذایی باعث بروز سوء تغذیه در مردم بسیاری از کشورهای جهان می‌شود. با توجه به اینکه فرایند جذب، انتقال و ذخیره عناصر ریزمغذی در دانه تحت کنترل عوامل ژنتیکی است، تحقیقات جهت شناسایی ژنوتیپ‌هایی که توانایی جذب بیشتر این عناصر را از خاک داشته و بتوانند مقادیر بیشتری از آنها را در دانه ذخیره کنند، در حال گسترش است. هدف از اجرای این پژوهش که در سال زراعی 91-1390</strong> <strong>در مزرعه‌ مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم (ایستگاه سرارود) در قالب طرح آماری بدون تکرار اجرا شد، ارزیابی تنوع ژنتیکی در 142</strong> <strong>ژنوتیپ‌ گندم نان از نظر محتوای آهن و روی در دانه و رابطه آن&lrm;ها با عملکرد و اجزای عملکرد در شرایط دیم در مقایسه با دو رقم زراعی ریژاو و آذر2 (به عنوان شاهد) بود.</strong> <strong>نتایج نشان داد که محتوای آهن و روی دانه در ژنوتیپ‌های‌ گندم مورد ارزیابی به ترتیب از 70</strong> <strong>&nbsp;تا 109</strong> <strong>و 31 تا 61</strong> <strong>&nbsp;میلی&shy;گرم در کیلوگرم متغیر بود. رقم آذر2 به&shy;طور معنی&shy;داری محتوای روی دانه بیشتری از رقم ریژاو داشت. محتوای آهن دانه هیچ</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>کدام از ژنوتیپ&shy;های مورد ارزیابی بیشتر از رقم‌های ریژاو و آذر2 نبود. نتایج حاصل از تجزیه همبستگی بین صفات نیز نشان داد که همبستگی معنی&shy;داری بین محتوای آهن و روی دانه وجود نداشت.</strong></p> <p>Iron and zinc deficiencies in the diet of people in many countries have caused some health problemsSince the processes of micronutrients uptake, translocation and utilization as well as their accumulation in the grain are under genetic control, therefore, research for identification of genotypes with higher ability in uptaking micronutrients from the soil and accumulating high content of micronutrients in their edible parts is developing. The aim of this experiment was evaluation of genetic variation of 142 bread wheat genotypes for grain iron and zinc content and their relationships with grain yield and yield components under rainfed conditions. The experiment was conducted in an unreplicated statistical design at the experimental field station of Dryland Agriculture Research Institute, Kermanshah, Iran, in 2011-2012 cropping season. Bread wheat genotypes were compared with &ldquo;cv. Rijaw&rdquo; and &ldquo;cv. Azar2&rdquo; as control. Results indicated that the range of grain iron and zinc content was from 70 to 109 and 31 to 61 mg.kg^-1, respectively. Concentration of grain zinc content in genotype &ldquo;cv. Azar2&rdquo; was significantly higher than &ldquo;cv. Rijaw&rdquo;. Grain iron content in none of the bread wheat genotypes was significantly greater than &ldquo;cv. Rijaw&rdquo; and &ldquo;cv. Azar2&rdquo;. Correlation between grain iron and zinc content was not significant.</p> تنوع ژنتیکی, عملکرد دانه, عناصر ریزمغذی و گندم نان. Bread wheat, Genetic variation, Grain yield and Micronutrients. 251 257 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-492&slc_lang=fa&sid=1 Samira Olfati سمیرا الفتی 100319475328460010967 100319475328460010967 No دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی Sohbat Bahraminejad صحبت بهرامی نژاد sohbah72@hotmail.com 100319475328460010968 100319475328460010968 Yes دانشیار گروه پژوهشی بیوتکنولوژی مقاومت به خشکی و پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی Reza Haghparast رضا حق پرست 100319475328460010969 100319475328460010969 No استادیار مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم Rahman Rajabi رحمان رجبی 100319475328460010970 100319475328460010970 No کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم