fa ارزیابی تحمل خشکی در ارقام سنتتیک و اکوتیپ‌های برتر رازیانه (Foeniculum vulgare Mill.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>به منظور ارزیابی تحمل تنش خشکی و شناسایی ژنوتیپ&shy;های متحمل رازیانه، نتاج نسل اول سه رقم سنتتیک و هفت اکوتیپ والدی رازیانه در شرایط بدون تنش و تنش خشکی بعد از گلدهی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1392 در پردیس ابوریحان- دانشگاه تهران مورد بررسی قـرار گرفتنـد.</strong> <strong>نتایج تجزیه واریانس نشان داد که از نظر کلیه صـفات مـورد ارزیابی اختلاف بسیار معنی&shy;داری بین ژنوتیپ&shy;های مورد مطالعه در هر دو شرایط وجود داشت. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که در شرایط بدون تنش ژنوتیپ&shy;های سنتتیک میانرس و مشکین شهر با 2357 و 2208 کیلوگرم در هکتار و در شرایط تنش خشکی نیز ژنوتیپ&shy;های مشکین شهر و سنتتیک میانرس با 1091 و 5/1081کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید کردند</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> از نظر شاخص&shy;های تحمـل خشکی، بیشترین مقادیر شاخص میانگین حسابی </strong><strong><span dir="LTR">(MP)</span></strong><strong>، میانگین هندسی </strong><strong><span dir="LTR">(GMP)</span></strong><strong>، شــاخص عملکــرد </strong><strong><span dir="LTR">(YI)</span></strong><strong> و شـاخص تحمـل </strong><strong><span dir="LTR">(STI)</span></strong><strong>، متعلق به ژنوتیپ&shy;های سنتتیک میانرس، مشکین&shy;شهر و مغان بود. همبستگی بین شاخص&shy;های تحمل خشکی و عملکرد دانه نشـان داد کـه شاخص&shy;های </strong><strong><span dir="LTR">MP</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">GMP</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">YI</span></strong><strong> و</strong><strong><span dir="LTR">STI </span></strong><strong>&nbsp;همبستگی مثبت و معنی&shy;داری با عملکـرد دانه در هـر دو شـرایط بدون تنش و تـنش خشکی داشتند و به عنوان شاخص&shy;های مناسب جهت گزینش ارقام پرمحصول رازیانه</strong> <strong>در هر دو شرایط شناسایی شـدند.</strong> <strong>نتایج این آزمایش نشان داد که روش تولید رقم سنتتیک برای گیاه رازیانه مناسب بوده و این ارقام در محیط&shy;های با آب و هوای متغیر، به خصوص شرایط کمبود آب می&shy;توانند عملکرد رضایت بخشی تولید کنند.</strong></p> <p>To evaluate drought stress tolerance and identifying of tolerant fennel varities/ecotypes, three synthetic fennel varieties and their seven parents in two separated experiment normal irrigation and post flowering drought stress were carried out in a complete block design with three replications in 2013 in Aburihan campus, university of Tehran, Iran. Analysis of variance showed that there was a significant difference among varities/ecotypes for all the traits in two experiments, which implies genetic variation among the fennel germplasm studied. Mean comparison showed that the highest seed yield in normal irrigation belonged to medium maturity synthetic variety and Meshkinshahr ecotype with 2357 and 2208 kg.ha^-1, respectively. In drought stress condition Meshkinshahr ecotype and medium maturity synthetic variety produced 1091 and 1081.5 kg.ha^-1, respectively. Considering drought tolerance indices, the highest mean productivity (MP), geometric mean productivity (GMP), yiled index (YI), stress tolerance index (STI) belonged to medium maturity synthetic variety, Meshkinshahr and Moghan ecotypes. Correlation coefficients between drought tolerance indices and seed yield showed that in both normal and drought stress conditions MP, GMP, YI and STI indices had positive and significant relationship with seed yield, and this implies&nbsp; that selection of drought tolerant varieties are possible. In conclusion, development of synthetic varieties of fennel is recommendable and developed varieties may produce better yield in water deficit prone environments.&nbsp;</p> ارقام سنتتیک, تنش خشکی, رازیانه و شاخص‌های تحمل Drought Stress, Drought Tolerance Indices, Fennel and Synthetic varieties 193 204 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-488&slc_lang=fa&sid=1 Azam Akbari اعظم اکبری 100319475328460010958 100319475328460010958 No دانش آموخته کارشناسی ارشد پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Ali Izadi Darbandi علی ایزدی دربندی 100319475328460010959 100319475328460010959 Yes ‌دانشیار پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Keyvan Bahmani کیوان بهمنی 100319475328460010960 100319475328460010960 No دانشجوی دکتری پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Hoseinali Ramshini حسینعلی رامشینی 100319475328460010961 100319475328460010961 No استادیار پردیس ابوریحان دانشگاه تهران