fa نگاهی به تحقیقات شوری در ایران با تاکید بر بهبود تولید گیاهان زراعی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>شوری آب و خاک به طور روزافزون تهدیدی جدی برای کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک مانند ایران محسوب می‌شود. تنش شوری، به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش تولیدات کشاورزی بیش از حدود 100 سال است که موضوع بسیاری از تحقیقات جهانی بوده است. منابع علمی موجود در کشور نشان می‌دهد که تحقیقات به‌زراعی و به‌نژادی گسترده‌ای در ارتباط با تولید گیاهان زراعی در شرایط شور در دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی کشور در طول نیم قرن اخیر تا کنون انجام شده است. در این مقاله، تحقیقات شوری انجام شده در ایران از سال 1356 تا کنون و چالش‌های آن مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و در پایان نیز راهکارهایی برای آینده ارائه گردیده است. به نظر می‌رسد که عدم برنامه راهبردی مشخص، کمبود اعتبارات، فقدان فعالیت‌های گروهی و اطلاع ناکافی از مفاهیم شوری از مهم‌ترین چالش‌ها در تحقیقات شوری در ایران هستند. اجرای تحقیقات در مزرعه به جای آزمایشات در محیط کنترل شده و گلخانه، انتخاب گیاه زراعی مناسب برای شرایط شور بر اساس تحمل به شوری نسبی و کارآیی مصرف آب و تحقیق در باره مرحله سبز شدن و استقرار بوته به عنوان یک مرحله حساس به شوری، می‌تواند به عنوان راهکارهای کاربردی برای بهبود عملکرد گیاهان زراعی در شرایط شور مورد استفاده قرار گیرد. امید است که این گزارش بتواند کمکی به ارتقای سطح علمی پژوهش‌های مربوط به شوری کرده و رویکردی نوین را در تحقیقات شوری کشور به بار بیاورد.</p> Soil and water salinity have been increasingly threats for arid and semi-arid regions such as Iran. Salt stress, as one of the most important factors reducing agricultural production, has been subject of numerous worldwide researches for more than 100 years. Review of literature in Iran revealed that filed crops production improvement and breeding research in saline conditions have been widely conducted at Universities and Research Institutes during the last half century. In this study, published Iranian salinity researches from 1977 until present time were investigated and analyzed, and the challenges were discussed and finally some approaches have been suggestd for the future. It seems that lack of well defined strategic plan, shortage of research resources, lack of team-work and poor knowledge of salinity concepts are among the most challenges in salinity research in Iran. Research planning in the field instead of growth chambers and greenhouse experiments, selecting suitable crops for salt affected conditions based on its relative salt tolerance and water use efficiency, and research on emergence and establishment growth stages of crops as a sensitive phase could be some of the applied approaches for improvement of field crops yield in salt affetced conditions. It is hoped that this article can help to the updating of knowledge of researchers and brings new attitudes and visions in salinity research in Iran. تنش شوری, چالش‌ها و راهکارها, کارآیی مصرف آب و گیاهان شورزی Challenges and approaches, Halophytes, Salinity stress and Water use efficiency 165 178 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-486&slc_lang=fa&sid=1 Gholamhossein Ranjbar غلام حسن رنجبر h.pirasteh.a@gmail.com 100319475328460010973 100319475328460010973 No Hadi Pirasteh-Anosheh هادی پیرسته انوشه h.pirasteh.a@gmail.com 100319475328460010974 100319475328460010974 Yes