fa اثر کاشت دیرهنگام و محلول پاشی نیتروژن بر عملکرد دانه و روغن کلزا در شرایط آب و هوایی اهواز تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>به منظور بررسی اثرکاشت دیر هنگام و محلول‌پاشی نیتروژن برعملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت کلزا رقم هایولا 401، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در پاییز سال زراعی 93- 1392 در مزرعه‌ دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه زمان کاشت: 6 آذر، 26 آذر و 9 دی به عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی نیتروژن در سه مرحله رشدی روزت، غنچه‌دهی و گل‌دهی به همراه یک تیمار شاهد (بدون محلول‌پاشی) به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که بالاترین عملکرد دانه (3406 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد روغن (1481 کیلوگرم در هکتار) از تاریخ کاشت اول بدست آمد. تأخیر در کاشت باعث کاهش معنی‌دار عملکرد دانه، تعداد خورجین در واحد سطح، وزن هزار دانه، روز-درجه رشد تا گلدهی، تعداد روز تا گل‌دهی، طول دوره گل‌دهی تا رسیدگی، کارایی مصرف نیتروژن و میزان روغن دانه و افزایش دمای سایه‌انداز گیاهی گردید. محلول‌پاشی نیتروژن باعث افزایش معنی‌دار عملکرد و اجزای عملکرد دانه کلزا گردید. محلول‌پاشی در زمان غنچه‌دهی بالاترین عملکرد دانه، تعداد خورجین و وزن هزار دانه را در بین تیمار‌های زمان محلول-پاشی دارا بود، اما باعث کاهش میزان روغن دانه گردید. براساس نتایج بدست آمده تاریخ کاشت اول و محلول‌پاشی در مرحله غنچه دهی به جهت تولید حداکثر عملکرد دانه و عملکرد روغن، تیمار برتر در شرایط آزمایش حاضر بودند. نتایج کلی آزمایش نشان داد که محلول‌پاشی نیتروژن در مرحله غنچه‌دهی باعث جبران کاهش عملکرد و روغن دانه ناشی از تنش گرمای حاصل از کاشت دیر هنگام تا حد 31 و 34 درصد گردید.</p> To investigate the effect of delayed plantine date and timing of foliar application of nitrogen on seed yield, yield components and quality of canola, a field experiment was conducted as split plot using randomized complete blocks design with three replications at research farm of Agriculture and Natural Resource University of Ramin, Iran, in autumn of 2013-2014 growing season. The experimental treatment consisted of three sowing date 27 November, 17 December, 30 December which were assigned to main plots and the timing of of nitrogen foliar application in four levels control, rosette, budding, flowering, were randomized in sub-plots. Results showed that the highest seed yield (3406.6 kg.ha-1) and oil yield (1481 kg.ha-1) were obtained from the first sowing date. With delay in sowing date, seed yield, pod per unit area, 1000 seed weight, oil yield, growing degree days (GDD), day to flowering and duration of flowering to maturity decreased significantly. Moreover, with delaying sowing date seed oil content decreased, but the canopy temperature increased. The effect of nitrogen foliar application on seed yield, yield components and oil yield of canola was significant. The highest seed yield, pod per unit area, 1000 seed weight and dry mater were obtained from nitrogen foliar application in budding stage, however, with nitrogen foliar application oil content significantly decreased. In conclusion, the first sowing date and nitrogen foliar application in budding stage produced the maximum seed and oil yield, therefore it was considered the most suitable treatment. In general, results showed that nitrogen foliar application in budding stage could compensate for the reduction in seed yield and oil content, due to delay in planting date and heat stress, by 31% and 34%, respectively. تاخیر در کاشت, دمای سایه‌انداز گیاهی, کارایی مصرف نیتروژن و کلزا Canola, Canopy temperature, Delay in planting and Nitrogen use effeciency 128 138 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-483&slc_lang=fa&sid=1 Saham Doori سهام دوری moraditelavat@yahoo.com 100319475328460010982 100319475328460010982 No Mohammadreza Moradi Telavat محمدرضا مرادی تلاوت moraditelavat@yahoo.com 100319475328460010983 100319475328460010983 Yes Seyyed Atalollah Siadat سید عطاء اله سیادت moraditelavat@yahoo.com 100319475328460010984 100319475328460010984 No Abdolmahdi Bakhshandeh عبدالمهدی بخشنده moraditelavat@yahoo.com 100319475328460010985 100319475328460010985 No