fa اثر بستر کشت و محلول‌پاشی مکمل آلی (هیومی فورته) بر تولید غده‌چه از ریزغده‌های دو رقم سیب‌زمینی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر بسترهای مختلف کشت و کود آلی هیومی‌فورته بر ویژگی‌های کمّی و کیفی غده‌چه در دو رقم سیب‌زمینی آگریا و ساوالان، آزمایشی در سال 1391 در گلخانه تحقیقاتی شرکت ویلکیج اردبیل اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل سه عاملی 3× 3× 2 بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. فاکتور اول رقم، فاکتور دوم سه نوع بستر کاشت (خاک‌برگ جنگل‌ فندقلو اردبیل + پرلیت؛ خاک‌برگ جنگل‌ عندبیل خلخال + پرلیت؛ و پیت‌ماس میکسکار + پرلیت) و فاکتور سوم محلول‌پاشی کود آلی هیومی فورته به میزان صفر (شاهد)، دو در هزار و چهار در هزار بودند. نتایج نشان داد که اثر رقم و بستر کشت بر وزن غده‌چه و غلظت عناصر فسفر، پتاسیم و کلسیم در غده‌چه و اثر کود آلی روی غلظت عناصر فسفر، پتاسیم، نیتروژن و کلسیم در غده‌چه معنی‌دار بودند. برهمکنش رقم در بستر کشت روی صفات تعداد غده‌چه در بوته و وزن غده‌چه؛ برهمکنش رقم در کود آلی روی وزن غده‌چه و اثر متقابل بستر کشت در کود آلی روی صفات وزن غده‌چه و غلظت عناصر فسفر، نیتروژن و کلسیم در غده‌چه معنی‌دار بودند. بیشترین تعداد غده‌چه در بوته (8/7 عدد) از رقم آگریا در بستر پیت ماس میکسکار + پرلیت بدست آمد. بستر کشت خاک‌برگ عندبیل خلخال + پرلیت در شرایط مصرف دو در هزار از کود آلی، بیشترین وزن غده‌چه در بوته (7/223 گرم) را داشت. بالاترین میزان نیتروژن، فسفر و پتاسیم غده‌چه از ترکیب تیماری خاک‌برگ فندقلو + پرلیت با مصرف دو در هزار هیومی‌فورته بدست آمد. کشت ریزغده‌های رقم آگریا در بستر حاوی خاک‌برگ عندبیل + پرلیت و مصرف دو در هزار کود آلی هیومی‌فورته ترکیب تیماری مناسبی در تولید مناسب و اقتصادی ریزغده در شرایط این آزمایش بود. در بستر کاشت پیت‌ماس میکسکار + پرلیت با مصرف دو و یا چهار در هزار کود آلی هیومی‌فورته خصوصیات کیفی در هر دو رقم سیب زمینی بهبود یافت. To study the effect of different planting beds and amount of Humi-ferthi as supplementary organic fertilizer on quantitative and qualitative traits of min-ituber of two potato cultivars, an experiment was carried out under greenhouse conditions in Ardabil, Iran, in 2012. A 2×3×3 factorial experiment was conducted using completely randomized design with three replications. Experimental factors included two potato cultivars (Agria and Savalan), three planting beds (forest leaf composts of Fandoglo of Ardabil+ perlite, forest leaf composts of Andabil of Khalkhal + perlite, and Mixkaar peat mass + perlite) as second factor and three levels of organic fertilizer of Humi-ferthi consisted zero (control), 2‰ and 4‰. Results showed that cultivar effect was significant on mini- tuber weight per plant and plot and concentrations of P, K and Ca nutrients in min-ituber tissue. Effect of organic fertilizer on concentrations of P, K, N and Ca nutrients on mini-tuber tissue was also significant. Cultivars × planting bed interaction effect on mini-tuber number per plant and mini-tuber weight per plot as well as the cultivars × organic fertilizer interaction effect on mini-tuber weight per plot were significant. Mini-tuber weight per plant and plot and concentrations of P, N and Ca nutrients in mini-tuber tissue were significantly influenced by planting bed and organic fertilizer interaction. The highest number of mini-tubers per plant (7.8 mimi-tubers) was obtained from Agria cultivar in Mixkaar peat mass + perlite. Andabil forest leaf composts with 2‰ of organic fertilizer (Humi-ferthi) had the highest mini-tuber weight per plant (223.7 g). The highest nitrogen, phosphorus and potassium contenets of mini-tuber were obtained in combination of 2‰ Humi-ferthi + Fandoglo leaf composts. Considering the importance of number of mini-tuber in mini-tubers production stsytem, it is concluded that planting micro-tubers of Agria cultivar in media of leaf composts of Andabil + perlite and application of Hiumi-ferthi (2‰) is suitable and economically reasonable for producing mini tuber. As well as in all of the qualitative characteristics, Miksskar peat mass + perlite were suitable planting bed, which could improve the quality characteristics of both potato cultivars with using 2‰ or 4‰ supplementary organic fertilizer. بستر کشت, سیب زمینی, کود آلی, عناصر معدنی و غده‌چه Micronutrients, Mini-tuber, Organic fertilizer, Planting bed and Potato 88 103 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-480&slc_lang=fa&sid=1 Ali Najafi علی نجفی maghaalikhani@modares.ac.ir 100319475328460010620 100319475328460010620 No Majid AghaAlikhani مجید آقاعلیخانی maghaalikhani@modares.ac.ir 100319475328460010621 100319475328460010621 Yes Davoud Hasanpanah داود حسن پناه 100319475328460010622 100319475328460010622 No