fa ارزیابی تنوع ژنوتیپی و فنوتیپی و تحمل به خشکی در فامیل‌های F3 بزرک در شرایط تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>ارزیابی وراثت پذیری و تنوع فنوتیپی و ژنتیکی صفات مهم زراعی روی جمعیت‌های در حال تفرق در محیط‌های مختلف، از اصول برنامه‌های اصلاحی آنها می‌باشد. این پژوهش به منظور ارزیابی مقدماتی تنوع فنوتیپی و ژنتیکی صفات مختلف زراعی و بررسی اثر تنش خشکی در فامیل‌های F3 بزرک حاصل از تلاقی بین KO37 (لاین داخلی) و SP1066 )ژنوتیپ کانادایی) در دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش در سال‌های 1390 و 1391 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان کاهش در اثر تنش مربوط به صفات تعداد دانه در بوته، عملکرد دانه در بوته و بهره‌وری مصرف آب بود که در ژنوتیپ SP1066 مشاهده شد. در تجزیه واریانس مرکب، بیشترین ضرایب تنوع ژنتیکی (به طور متوسط 19 درصد) و فنوتیپی (به طور متوسط 25 درصد) به صفات تعداد دانه در بوته، عملکرد دانه در بوته و تعدادکپسول در بوته تعلق داشت و بیشترین وراثت پذیری عمومی مربوط به صفات وزن هزار دانه (86 درصد)، ارتفاع بوته (85 درصد) و تعداد روز تا گلدهی (81 درصد) بود. وجود تنوع ژنتیکی بالا و دارای پیوستگی و همچنین مشاهده تفکیک متجاوز برای صفات زراعی مورد ارزیابی و صفت بهره‌وری مصرف آب در بین فامیلهای F3 در هر دو شرایط محیطی، نشان داد که می‌توان از این جمعیت تفرق یافته پایه و یا از نسل های پیشرفته حاصل از آن، در برنامه‌های اصلاحی آینده نظیر نقشه‌یابی، شناسایی QTL های کنترل کننده صفات زراعی و افزایش تحمل به خشکی در بزرک بهره‌برداری نمود.</p> Evaluation of genotypic and phenotypic variation and heritability of important agronomic traits in segregating populations is one of the principles of breeding for quantitative traits. This study was conducted to assess the genotypic and phenotypic variation and drought tolerance in the F3 families derived from a cross between KO37 (Iranian linseed cultivar) and SP1066 (Canadian linseed cultivar) at Research Farm of Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran, in 2011 and 2012. Results showed that under drought stress the highest reduction in the number of seed per plant, yield per plant and Irrigation Water Productivity belonged to SP1066 parental genotype. Combined analysis, the highest phenotypic and genotypic coefficients of variability (19% and 25%, respectively) belonged to number of seed per plant, yield per plant and number of capsules per plant. The highest heritability was estimated for 1000-seed weight (86%), plant height (85%) and days to 50% flowering (81%). The presence of high genotypic and continuous variation and also transgressive segregation for studied agronomic traits and IWUE in F3 families under both conditions indicated that the F3 population or its advanced generations can be used in mapping, identification of QTL related to important agronomic traits and increasing drought tolerance in linseed. بزرک, بهره‌وری مصرف آب, تفکیک متجاوز و تنوع ژنتیکی. Linseed, Water productivity, Transgressive segregation and Genotypic variation 137 150 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-19&slc_lang=fa&sid=1 Parvaneh Asgarinia پروانه عسگری نیا 100319475328460011034 100319475328460011034 No دانشجوی دکترای اصلاح نباتات و ژنتیک مولکولی، دانشگاه صنعتی اصفهان Aghafakhr Mirlohi آقافخر میرلوحی : mirlohi@cc.iut.ac.ir 100319475328460011035 100319475328460011035 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Ghodratollah Saeidi قدرت اله سعیدی 100319475328460011036 100319475328460011036 No دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Aliakbar Mohamadi علی اکبر محمدی 100319475328460011037 100319475328460011037 No دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Mahdi Gheysari مهدی قیصری 100319475328460011038 100319475328460011038 No دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان Vahidehsadat Razavi وحیده سادات رضوی 100319475328460011039 100319475328460011039 No دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان