fa ارزیابی کیفیت گندم‌های نان ایران بر اساس زیرواحدهای گلوتنین سنگین تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research تنوع زیرواحدهای گلوتنین سنگین (HMW-GS ) در مکان‌های ژنی Glu-1 در 86 لاین و رقم از گندم‌های نان موجود در برنامه‌های بهنژادی گندم کشور با استفاده از روش SDS-PAGE بررسی گردید. مجموعاً 14 نوع آلل و 31 ترکیب آللی در گندم‌های نان مورد مطالعه تشخیص داده شد. جفت زیرواحد 2***+12` در ژنوم D که به عنوان زیرواحدهای نادر در توده‌های بومی پاکستان قبلاً گزارش شده است، در ارقام بولانی، سرخ تخم، و کویر که حاصل تلاقی سرخ تخم می‌باشد، و از توده‌های بومی سیستان و بلوچستان هستند، مشاهده گردید. میانگین کلی امتیاز کیفیت گندم‌های نان بر اساس زیرواحدهای گلوتنین سنگین برابر 6/7 از 10 شد که کیفیت نسبتا خوبی را نشان داد. در این بررسی گندم‌های نان اینیا، مارون، سایسون، زاگرس، پاستور، تجن، N-75-15،N-75-11،C-79-16، C-79-18 با امتیاز کیفیت برابر ده به عنوان بهترین کیفیت و الموت، شهریار، هامون، C-73-20، C-78-2, C-75-5، C-78-18 با امتیاز چهــار تا پنــج به عنوان پائین‌ترین کیفیت بر اساس زیرواحدهای گلوتنین سنگین تعیین گردیدند. با توجه به نقش مهم زیرواحدهای گلوتنین سنگین به عنوان نشانگر ژنتیکی کیفیت آرد و پخت نان، نتایج تحقیق حاضر یک برآورد ژنتیکی از کیفیت گندم‌های نان در ایران در مقایسه با ارقام خارجی به دست داده است. High molecular weight glutenin subunits variation was studied at Glu-1 loci in 86 breeding lines and cultivars of bread wheat of Iran, using SDS-PAGE method. A total of 14 alleles and 31 allelic composition were detected. An already reported rare subunit pair " 2***+12`" at Glu-D1 locus was found in Sorkhtokhm, and Boulani which are landraces of Sistan and Bluchestan provience of Iran and cv. Kavir which is a Sorkhtokhm derivative. The total average of Glu-1 quality scores of these lines and cultivars was 7.6 of 10 and showed that the HMW-GS compositions had generally good quality. Cultivars Inia, Maroon, Sisson, Zagros, Pastour, Tajan and N-75-11, N-75-15, C-79-16 and C-79-18 lines showed quality scores equal to ten. However, Alamoot, Shahriar, Hamoon cultivers and C-73-18, C-73-20, C-75-5, and C-78-18 lines showed quality scores between four to five. The quality of former and later lines/ cultivars were considered the highest and lowest in this study, respectively. The results in this study provides a genetic estimation of quality of bread wheat lines/ cultivars in Iran in comparison to those from other countries. گندم نان, کیفیت, گلوتنین سنگین, بیوتیپ آللی, SDS-PAGE . Bread wheat, Quality, High molecular weight glutenin subunits, Allelic variant, SDS-PAGE 0 0 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-355&slc_lang=fa&sid=1 Sedigheh Bahraie صدیقه بحرائی 100319475328460011539 100319475328460011539 Yes