fa ارزیابی امکان استفاده از ژرم‌پلاسم‌های نیمه‌حاره‌ای ذرت در شرایط اقلیمی معتدل ایران تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research در این مطالعه دو گروه ژرم‌پلاسم نیمه‌حاره‌ای ذرت شامل 14هیبرید بین ارقام و 23رقم اصلاح شده به همراه دو رقم هیبرید تجارتی سینگل‌کراس 647 (متوسط رس) و 704 (دیررس) در دو آزمایش جداگانه با استفاده از طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در 4 منطقه کرج، گرگان، داراب و دزفول در سال 1381 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد که این قبیل ژرم‌پلاسم‌ها در مناطق داراب و دزفول به علت نزدیک بودن عرض جغرافیائی این مناطق به مناطق اصلی آن‌ها سازگاری بهتری نشان می‌دهند. هیبریدهای بین ارقام در این مناطق قدرت رقابت قابل توجهی با هیبریدهای شاهد حاصل از تلاقی لاین‌ها‌ی اینبرد نشان دادند. این هیبریدها علیرغم زودرس بودن در منطقه اولیه خود، در مناطق مورد بررسی در حد هیبریدهای دیررس بودند. این ژرم‌پلاسم‌ها به علت تنوع ژنتیکی بالای ناشی از ارقام والدینی خود، بر خلاف هیبریدهای حاصل از لاین‌های اینبرد و منشاء کاملاً متفاوت از ژرم‌پلاسم‌های معتدله موجود در برنامه اصلاحی داخل کشور حائز اهمیت هستند. این امر در آزمایش دوم متشکل از ارقام اصلاح شده به علت پایه ژنتیکی وسیع از یکطرف، و حضور ژرم‌پلاسم منحصراً از یک گروه هتروتیکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. این ژرم‌پلاسم‌ها که متعلق به گروه‌های متوسط و دیررس در مناطق اولیه خود هستند، علیرغم هیبرید نبودن، قدرت رقابت بسیار بالائی در مقایسه با هیبریدهای تجارتی منطقه نشان دادند که خود بر اهمیت و امیدبخش بودن این ژرم‌پلاسم‌ها در افزایش کارآئی برنامه‌های اصلاح هیبرید می‌افزاید. Two groups of sub-tropical maize germplasm including 14 early maturing hybrids and 23 intermediate-late maturing varieties with 2 adapted commercial hybrids, KSC 647 (intermediate maturity) and KSC 704 (late maturity), were evaluated in two separate experiments using randomized complete block design with 3 replications, at 4 locations in Iran (Karaj-Gorgan-Darab and Dezful), during 2002 cropping season. The results indicated that these type of germplasm performed better adaptability in Darab(28º and 46', latitude) and Dezful (32º and 24', latitude) due mainly to the similarity of the latitude to the Origin of the germplasm. The hybrids derived from crosses between varieties had competitive performance as compared to local check hybrids derived from crosses between inbred lines. Although these hybrids were early maturity at the origin, they were of late maturing behavior at the experimental sites as did local hybrids. High genetic variation, due mainly to differences between their parental varieties and different origin, as compare to temperate germplasm, these germplasm are valuable sources for temperate maize breeding programs in Iran. This is more important considering the results of the second experiment which consisted of open-pollinated varieties from only one heterotic group, and demonstrated broader genetic base. These germplasms are to be used to increase the efficiency of maize hybrid breeding programs in Iran. ذرت, معتدله, نیمه‌حاره‌ای, هیبرید, واریته Maize, Temperate regions, Sub-tropical, Hybrid, Heterotic Group, Genetic Variation 69 85 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-313&slc_lang=fa&sid=1 Rajab Choukan رجب چوکان 100319475328460012125 100319475328460012125 Yes Reza Moeini رضا معینی 100319475328460012126 100319475328460012126 No