fa تأثیر مراحل آبیاری و کاربرد نیتروژن بر عملکرد و برخی خصوصیات مرفولوژیکی هیبرید گلشید آفتابگردان تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی تأثیر زمان آبیاری و سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد و کیفیت محصول هیبرید گلشید آفتابگردان، در سال 1381 آزمایشی به صورت کرت‌های یکبار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی، مرکز تحقیقات کشاورزی استان زنجان به اجرا درآمد. تیمارهای آبیاری شامل آبیاری در مرحله گلدهی + پر شدن دانه (I1) و آبیاری در مرحله غنچه‌دهی + گلدهی (I2) ، آبیاری در مرحله غنچه‌دهی + گلدهی + پرشدن دانه (I3) و آبیاری کامل هر هشت روز (I4) در کرت‌های اصلی و سطوح نیتروژن مصرفی شامل 0، 90، 180 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در کرت‌های فرعی قرار داده شدند. در پایان آزمایش قطر طبق، قطر ساقه، ارتفاع گیاه، تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه، درصد پوکی دانه، میزان بیوماس، عملکرد دانه اندازه‌گیری گردید. برای همه صفات اندازه‌گیری شده تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آبیاری وجود داشت. بیشترین عملکرد دانه به مقدار 4645 کیلوگرم در هکتار در تیمار آبیاری کامل با سطح نیتروژن 180 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. کم آبیاری و کاهش کود مصرفی به طور معنی‌داری موجب کاهش عملکرد دانه و اجزای عملکرد گردید. کمبود آب در مرحله رشد رویشی و مرحله پر شدن دانه سبب کاهش 58-52 درصد در عملکرد گردید. افزایش نیتروژن تأثیر معنی‌داری در افزایش عملکرد دانه و ماده خشک کل نشان داد. کم آبیاری بیشترین تأثیر خود را در بین اجزای عملکرد دانه بر وزن هزار دانه داشت. وزن هزار دانه در آبیاری در هر مرحله پر شدن دانه متاثر گردید در صورتی که زیادی مصرف نیتروژن تأثیری بر آن نداشت. تنش خشکی در مرحله زایشی و رویشی سبب افزایش 20 درصد پوکی دانه شد ولی افزایش نیتروژن مصرفی درصد پوکی را کاهش داد. کم آبیاری تأثیر معنی‌داری بر تعداد دانه در طبق نداشت ولی عدم مصرف نیتروژن باعث بیشترین کاهش در این صفت گردید. In order to investigate the effect of the timing of irrigation and different nitrogen levels on grain yield and quality of sunflower crop, a field expriement was comducted using split plot design based on rardomized complete block design with 2 replications in Experimental field station, Agricultaral Research Center, Zanjan Iran in 2002 cropping season. Irrigation treatments were including: irrigation at: flowering + grain filling stages (I1), budding + flowering stages (I2), budding + flowering + grain filling stages (I3), and full irrigation with 8 days intervals (I4) assigned to main plots and nitrogen levels of 0, 90, 180 Kg/per hectare in sub plots. Head diameter, stem diameter, plant height, number of kernel per disk and 1000 kernel weight, the percentage of unfilled kernel, biological yield and grain yield as well as water use efficiency were measured for all traits measured. Results showed that there was significant difference between irrigation treatments. The highest grain yield, 4645 kg/ha, was obtained for I4 and 180kg/ha of nitrogon. Deficit irrigation and decrease in fertilizer application had significant effect on grain yield and yield components. Deficit irrigation at vegetative and grain filling stages decreased grain yield. Increasing nitrogen application had significant effect on increasing of grain yield and biological. Deficit Irrigation had their maximum effect on 1000 kernel weight among yeild compenents. Irrigation at grain filling stages decreased 1000 kernel weight up 32%. However increasing nitrogen application had no effect on this trait. Water stress at reproductive and vegetative stages caused 20% increased unfilled kernel percentage. Difficit irrigation had no significant effect on kernel number. Application of no nitrogen, However, caused significant decrease in this trait. تنش خشکی, نیتروژن, آفتابگردان, عملکرد دانه, هیبرید گلشید. Sunflower, Irrigation, Nitrogen fertilizer, Grain yield, Unfilled kernel, Vegetative stage, Reproductive stage 44 54 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-311&slc_lang=fa&sid=1 Flora Rafiae فلورا رفیعی 100319475328460012116 100319475328460012116 Yes Ali Kashani علی کاشانی 100319475328460012117 100319475328460012117 No Reza Mamqani رضا مامقانی 100319475328460012118 100319475328460012118 No Ahmad Golchin احمد گلچین 100319475328460012119 100319475328460012119 No