fa تعیین نرم‌های نظام تلفیقی تشخیص و توصیه (دریس) برای تشخیص وضعیت تغذیه‌ای و مطالعه تعادل عناصر غذایی گندم آبی در استان آذربایجان شرقی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظورتعیین نرم‌های نظام تلفیقی تشخیص و توصیه (دریس) در گندم آبی، تعداد 982 نمونه برگ پرچم در مرحله گرده‌افشانی از مزارع گندم در استان آذربایجان‌شرقی شامل شهرستان‌های تبریز، مراغه، مرند، میانه، شبستر، سراب، بستان‌آباد، بناب، ملکان، اهر، کلیبر و هریس در طی 5 سال زراعی (1383-1378) جمع‌آوری شد. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها، غلظت عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی، مس و بور در آن‌ها اندازه‌گیری شد. در مرحله رسیدن فیزیولوژیکی، عملکرد دانه گندم در تمامی مزارع مورد مطالعه اندازه‌گیری شد. نتایج این پژوهش نشان داد که غلظت بهینه عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، منگنز، روی، مس و بور با استفاده از روش دریس و خطوط مرزی به ترتیب 46/2 (درصد)، 23/0 (درصد)، 74/1 (درصد)، 9/137 (میلی‌گرم در کیلوگرم)، 4/59 (میلی‌گرم در کیلوگرم)، 7/16 (میلی‌گرم در کیلوگرم)، 5/16 (میلی‌گرم در کیلوگرم) و 0/63 (میلی‌گرم در کیلوگرم) است. به منظور استفاده از روش دریس در تفسیر نتایج تجزیه اندام‌های هوایی گندم آبی و ایجاد تعادل تغذیه‌ای در این گیاه، نرم‌های دریس برای 24 فرم بیان تعیین شد. در مجموع از 24 نرم دریس توصیه شده در استان آذربایجان شرقی به غیر از فرم‌های بیان بور و با احتمال کمتری مس می‌توان از تمامی نرم‌ها در تشخیص کمبود و دستیابی به تعادل تغذیه‌ای در گندم آبی استفاده کرد. In order to determine DRIS norms for irrigated wheat, 982 plant samples were collected from Irrigated wheat pilot project in East Azarbayjan (Tabriz, Maragheh, Marand, Mianeh, Shabestar, Sarab, Bostanabad, Bonab, Malekan, Ahar and Kaleibar). Plant samples were taken from flag leaf at anthesis stage, for 5 years (1999-2004). Following sample preparation, N, P, K, Fe, Mn, Zn, Cu and B concentration were analysed in Lab. At maturity stage, data of grain yield were collected in all relevant fields. The results showed that means of optimal N, P, K, Fe, Mn, Zn, Cu and B concentrations by DRIS and boundary lines were 2.46%, 0.23%, 1.74%, 137.9 mg. kg-1, 59.4 mg. kg-1, 16.7 mg. kg-1, 16.5 mg. kg-1 and 63.0 mg. kg-1, respectively. To use DRIS for irrigated wheat crop, data interpretation and studying of nutrient balance in plant, DRIS norms for 24 expression forms were defined. It can be concluded that expression forms for irrigated wheat crop in East Azarbayjan, except for B and Cu expression forms, can be used for deficiency diagnosis and studying of nutrient balance in plants. نرم‌های دریس (DRIS), خطوط مرزی, گندم آبی, تعادل عناصر غذایی, وضعیت تغذیه‌ای. DRIS norms, Boundary lines, Irrigated wheat 298 309 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-288&slc_lang=fa&sid=1 Vali Feizi Asl ولی فیضی اصل 100319475328460012266 100319475328460012266 Yes Ahmad Baybordi احمد بایبوردی 100319475328460012267 100319475328460012267 No