fa بررسی اثر فصل کاشت و تراکم بذر بر عملکرد دانه عدس رقم محلی رباط در شرایط دیم شمال خراسان تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی امکان کشت انتظاری عدس در شرایط دیم و مقایسه آن با کشت معمول (بهاره)، و نیز بررسی تراکم بذر مناسب در هر یک از فصل‌های کاشت، این پژوهش به مدت دو سال زراعی (83-1381) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم شیروان در خراسان شمالی اجرا گردید. آزمایش دارای دو عامل فصل کاشت (انتظاری و بهاره) و تراکم بذر (در چهار سطح 50، 100، 200 و 400 بذر در مترمربع) بود که به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که تفاوت عملکرد دانه در دو فصل کاشت بسیار معنی‌دار بود. بررسی میانگین دو ساله عملکرد دانه اثر متقابل تیمارها نشان داد، بیشترین عملکرد دانه به میزان 812 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار 200 بذر در مترمربع در کشت انتظاری بود که با سایر تیمارها تفاوت آماری معنی‌دار (در سطح 5 درصد) داشت. با توجه به افزایش قابل توجه میانگین عملکرد در کشت انتظاری نسبت به کشت بهاره و نیز وضعیت استقرار خوب محصول توصیه می شود این محصول در شرایط دیم شمال خراسان به صورت انتظاری و با تراکم 200 بذر در مترمربع کشت شود. In order to determine optimum seed density and sowing time of lentil (Lens culinaris Medik) in Northern Khorasan, this study was conducted in Shirvan field experiment station in Northern Khorasan in 2002-2004 growing seasons. There were four seed density levels: 50, 100, 200 and 400 seed/m2, and two sowing seasons: Winter (Entezary) and spring, arranged in a factorial experiment in randomized complete block design with three replications. During growing season, agronomic traits such as flowering date, plant height and physiological maturity date were recorded. After harvesting, 100 grain-weight and grain yield were measured and recorded. Results of combined analysis of variance indicated that there was significant differences between the grain yield of the crop in spring and winter (entezary) seasons. The highest grain yield belonged to 200 seed per m2 in Entezary sowing time (812 Kg/ha) , that was a significantly different in comparison to the other treatments. These results recommend that in dryland conditions of Northern Khorasan lentil are to be grown as Entezary crop with 200 seed per m2. عدس دیم, تراکم بذر, فصل کاشت,کشت انتظاری, عملکرد دانه. Lentil, Seeding rate, Sowing season, Winter sowing, Grain yield, 100 seed weight 232 238 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-268&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar Mahmoudi علی اکبر محمودی 100319475328460012530 100319475328460012530 Yes