fa اثر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد و اجزا عملکرد دانه گندم رقم الوند در شرایط آذربایجان شرقی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر روش‌های مختلف خاک‌ورزی در طی دو سال متوالی بر عملکرد و اجزا عملکرد دانه گندم رقم الوند این تحقیق در ایستگاه تحقیقات خسروشهر در استان آذربایجان شرقی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تیمار خاک ورزی و سه تکرار و به مدت دو سال زراعی (84-1383) اجرا شد. تیمارهای خاک‌ورزی شامل: 1- گاوآهن قلمی به عمق 20-15 سانتی‌متر+ دیسک 2- گاو آهن برگرداندار به عمق 20-15 سانتی متر + دیسک 3- گاوآهن برگرداندار به عمق 30-25 سانتی‌متر + دیسک و 4- بی خاک‌ورزی بودند. تیمارهای خاک‌ورزی در طی دو سال زراعی در یک قطعه زمین اجرا شد که سال اول زیر کشت گلرنگ و سال دوم زیر کشت گندم بود. داده‌های عملکرد و اجزاء عملکرد دانه گندم سال دوم برای ارزیابی و تجزیه و تحلیل جمع‌آوری گردید. نتایج حاصل نشان داد که اثر تیمارهای خاک‌ورزی بر وزن هزار دانه، طول سنبله و تعداد دانه در سنبله معنی‌دار نبود، ولی بر روی ارتفاع بوته و عملکرد دانه از نظرآماری در سطح 5% معنی‌دار بود . گاوآهن برگرداندار به عمق 30-25 سانتی‌متر با میانگین عملکرد دانه 5034 کیلوگرم در هکتار و تیمار بی خاک‌ورزی با میانگین عملکرد دانه2903 کیلوگرم در هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد را داشتند. گاوآهن برگرداندار به عمق 30-25 سانتی‌متر تأثیر بیشتری بر نفوذپذیری خاک داشت و بیشترین کاهش در شاخص مخروطی خاک (Cone index) مربوط به این تیمار بود. در مجموع گاوآهن برگرداندار به عمق 30-25 سانتی‌متر می‌تواند خصوصیات فیزیکی خاک را بهبود بخشد، هر چند که اختلاف جرم مخصوص ظاهری و آب قابل استفاده در بین تیمارها معنی‌دار نبود، ولی از نظر عددی نیز مقادیر مربوط به تیمار فوق نسبت به سایر تیمارها وضعیتی مطلوبتری داشت. In order to study the effects of tillage methods on wheat grain and its components an experiment was conducted using randomized complete block design (RCBD) with four treatments including 1-Chisel plow in depth of 5-20 Cm, 2- Moldboard plow in depth of 15 -20 Cm, 3- Moldboard plow in depth of 25-30 Cm and 4-control (No tillage) with three replications, in Khosroshahr Research Field Station in two cropping seasons (2004-2006). Tillage treatments were conducted in the same field for two years. First year safflower was grown and in the second year wheat. Data of cone index, grain yield and its components were collected for evaluation and analysis. Results showed that the effect of different tillage methods were not significant for the grain weight, spike length, grain numbers per spike. However, there were significant (P<0.05) differences among different tillage methods for grain yield and plant height. Moldboard plow in depth of 25- 30 Cm had the highest effect on grain yield (5034 Kg/ha) and No-tillage had the lowest (2903 Kg/ha). Mold board plow in depth of 25- 30 Cm had the least cone index, soil properties, but the highest soil permeability. Among the tillage methods, moldboard plow in depth of of 25- 30 Cm compared to the other treatments had greater effect on soil cone index and grain yield. خاک‌ورزی, گندم, عملکرد دانه, شاخص مخروطی خاک, جرم مخصوص ظاهری. Tillage, Wheat, Grain yield, Cone index, Soil property 90 98 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-258&slc_lang=fa&sid=1 Ali Salek Zamani علی سالک زمانی 100319475328460012477 100319475328460012477 Yes Ajdar Onnabi Milani اژدر عنابی میلانی 100319475328460012478 100319475328460012478 No Masoud Zabolastani مسعود زابلستانی 100319475328460012479 100319475328460012479 No