fa واکنش عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام مختلف کلزا (Brassica napus L.) در شرایط رقابت با علف هرز خردل وحشی L.) (Sinapis arvensis در گرگان تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور ارزیابی عملکرد و اجزاء عملکرد هفت رقم کلزا در شرایط رقابت با علف هرز خردل وحشی آزمایشی مزرعه‏ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی در سال زراعی 85-1384 در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان (عراقی محله) اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل ارقام کلزا در هفت سطح شامل زرفام، طلایه، ساری‏گل،RGS003، Option500، Hayola401 و Hayola330 و سطوح علف هرز در دو سطح ( صفربوته به عنوان شاهد و 30 بوته خردل وحشی در مترمربع‏) ‌بود. در این بررسی عملکرد دانه،شاخص برداشت، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار‏دانه مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج نشان داد که بین ارقام از لحاظ عملکرد دانه اختلاف معنی‏داری وجود دارد. نتایج تجزیه واریانس نیز نشان داد که در مورد تمام صفات اندازه گیری شده در حالت خالص و رقابت اثر رقم معنی‏دار بود و مقایسه میانگین بین ارقام مشخص کرد که رقم Hayola330 با میانگین 2836 کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد دانه و رقم طلایه با میانگین 1729 کیلوگرم در هکتارکمترین عملکرد دانه در شرایط کشت خالص را به خود اختصاص داد. در شرایط رقابت رقم Hayola330 با میانگین 870 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه و رقم Option500 با میانگین 101 کیلوگرم در هکتارکمترین عملکرد دانه را تولید کردند. رقم Hayola330 با وجود بدست آوردن عملکرد دانه بالا در شرایط رقابت، اما در مقایسه با رقم زرفام از درصد کاهش عملکرد دانه بیشتری نسبت به شرایط خالص برخوردار بود. شناسایی و یا اصلاح ارقام متحمل، که از عملکرد دانه بالایی در هردو شرایط کشت خالص و رقابت با علف هرز برخوردار باشند میتواند بعنوان راهکار در برنامه های به نژادی کلزا مورد توجه قرار گیرد. In order to determine grain yield and its components of seven canola cultivars in competition with wild mustard, a field experiment was conducted at the Araqai Mohaleh agriculture research station in Golestan province, in 2005-2006 growing season. The experiment was established as factorial arrangement using a randomized complete blocks design with three replications. The seven canola cultivars (Hayola‏401, Hayola‏330, RGS‏003, Option500, Sarigol, Zarfam and Talayeh) were planted in weed-free and weed-‏infested (with 30 wild mustard plants per square meter) plots. Grain yield, harvest index, number of pods/plant, number of grains/pod and 1000-grain weight were measured. Result showed significant differences in grain yield among cultivars. Results also indicated significant differences in yield components in weed-free and weed-infested conditions. Mean comparisons among cultivars showed that Hayola330 produced the highest grain yield with average of 2836 kg/ha and Talayeh produced the lowest grain yield in weed-free condition with average of ‏ 1729 kg/ha. Under weed-infested condition Hayola330 produced the highest grain yield with average of 870 kg/ha and option500 had the lowest grain yield with average of 101 kg/ha. Although, Hayola330 produced the highest grain yield in weed-infested but it had higher yield loss than Zarfam cultivar. Therefore, the degree of tolerance in canola cultivars differed, in competition with wild mustard. To develop cultivars with high grain yield in both weed-free and weed-infested conditions are to be included as a strategy in canola breeding program. کلزا, رقابت, عملکرد دانه, اجزاء عملکرد, خردل وحشی Canola, Wild mustard, Competition, Grain yield, Yield‌ components. 356 370 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-233&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Safahani Langeroodi علیرضا صفاهانی لنگرودی 100319475328460012352 100319475328460012352 Yes Behnam Kamkar بهنام کامکار 100319475328460012353 100319475328460012353 No Eskandar Zand اسکندر زند 100319475328460012354 100319475328460012354 No Naser Bagherani ناصر باقرانی 100319475328460012355 100319475328460012355 No Mohsen Bagheri محسن باقری 100319475328460012356 100319475328460012356 No