fa واکنش چهار رقم تجاری سیب زمینی به ترکیبات متفاوت تنظیم کننده های رشد گیاهی در کشت مریستم و تولید گیاهچه های عاری از ویروس تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research میزان قابل توجهی از تولید بذر سیب زمینی در دنیا از طریق ریز غده های عاری از ویروس کشت بافتی انجام می شود، بنابراین بررسی بر روی ارقام تجارتی سیب زمینی جهت تولید ریز غده‌های عاری از ویروس سیب زمینی ضروری می باشد. در این تحقیق اثر هورمون های مختلفBA و KIN در سه غلظت 0، 5/0 و 1 میلی گرم در لیتر و GA3 در چهار غلظت 0، 2، 5/2 و 3 میلی گرم در لیتر، به تنهایی و ترکیبات آنها در کشت مریستم سیب زمینی بر چهار رقم زراعی اگریا، مارفونا، سانته، و بورن مورد بررسی قرار گرفت. پس از آن گیاهچه های تولید شده به منظور بررسی بهترین محیط انتقال مجدد به محیط های نیمه جامد حاوی چهار ترکیب هورمونی متفاوت منتقل شدند. سپس بر روی گیاهچه های بدست آمده تست الیزا انجام شد و گیاهچه های عاری از ویروس به گلخانه منتقل شدند و پس از حدود 90 روز، صفت تعداد مینی تیوبر در هر رقم اندازه گیری شد. برای رقم بورن، محیط حاوی 2 میلی گرم در لیتر GA3، بهترین ترکیب هورمونی برای کشـت مریـسـتـم بود و برای رقم اگریا بهترین ترکیب هورمونی، محیط حاوی 5/2 میلی گرم در لیتر GA3بود. در هر دو رقم مارفونا و سانته بهترین ترکیب هورمونی، محیط حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر KIN به اضافه 3 میلی گرم در لیتر GA3 بود. در مرحله انتقال مجدد گیاهچه های حاصل از کشت مریستم، بهترین ترکیب برای ارقام بورن، اگریا و مارفونا 5/1 میلی گرم در لیتر IBA به علاوه 5/0 میلی گرم در لیترBA و 2 میلی گرم در لیترGA3 و برای رقم سانته 5/0 میلی گرم در لیتر IBA به علاوه 5/1 میلی گرم در لیتر GA3 بود. رقم مارفونا بیشترین تعداد مینی تیوبر و رقم اگریا کمترین تعداد مینی تیوبر را داشتند. Large amount of potato seed in the world is produced by in vitro virus free mini tubers. Therefore, evaluation of commercial varieties for production of virus free potato minituber is critical. In this study the effects of different hormones BA and KIN at three levels 0, 0.5 and 1 mgl-1 and GA3 at four levels 0, 2, 2.5 and 3 mgl-1 either alone or in combinations were evaluated in meristem culture of four potato cultivars Agria, Marfona, Sante and Burren. Plantlets were sub-cultured into the semi-solid media including four hormones combinations of MS0 medium, MS medium containing 0.5 mgl-1 BA + 0.5 mgl-1 IBA, 0.5 mgl-1 IBA + 1.5 mgl-1 GA3 and MS medium containing 0.5 mgl-1 BA + 1.5 mgl-1 IBA + 2 mgl-1 GA3 to achieve the best medium for sub-culture. Then ELISA test was conducted and virus free plantlets were selected and transferred to the greenhouse. After 90 days, number of minitubers for each cultivar were counted and recorded. The best medium for primary establishment of meristem for Burren was MS medium containing 2 mgl-1 GA3, for Agria was MS medium containing 2.5 mgl-1, for Marfona and Sante the best medium was MS containing 0.5 mgl-1 KIN + 3 mgl-1 GA3. The best media for sub-culture of virus free plantlets for meristem culture for Burren, Agria and Marfona was semi-solid MS medium containing 1.5 mgl-1 IBA + 0.5 mgl-1 BA + 2 mgl-1 GA3 and for Sante was 0.5 mgl-1 IBA + 1.5 mgl-1 GA3. Marfona had the greatest and Agria the least number of minituber. سیب زمینی, هورمون, کشت مریستم, گیاه عاری از ویروس, مینی تیوبر Potato, Hormone, Meristem culture, Virus free plantlet, Sub-culture medium, Minituber 332 344 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-231&slc_lang=fa&sid=1 Taha Roodbar Shojaei طه رودبار شجاعی1 100319475328460012363 100319475328460012363 Yes Niazali Sepahvand نیازعلی سپهوند 100319475328460012364 100319475328460012364 No Mansour Omidi منصور امیدی 100319475328460012365 100319475328460012365 No Abdollah Mohammadi عبداله محمدی 100319475328460012366 100319475328460012366 No Hamidreza Abdi حمیدرضا عبدی 100319475328460012367 100319475328460012367 No