fa گروه بندی ژنوتیپ های لوبیای قرمز بر اساس ارتباط صفات مختلف کمی و کیفی با استفاده از روش های آماری چند متغیره تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی رابطه بین برخی صفات کمی و کیفی موثر بر عملکرد دانه، 15 ژنوتیپ لوبیا قرمز در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی کرج در سال 1383 کشت و پس از انجام یادداشت برداری های لازم تجزیه و تحلیل چند متغیره بر روی صفات مورد اندازه گیری انجام گرفت. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که تنوع ژنتیکی بالایی برای صفات موردنظر در میان ژنوتیپ های لوبیا قرمز وجود داشت. در تجزیه رگرسیون گام به گام هفت صفت کمی وارد مدل شدند که در برگیرنده کمیت دانه و مرفولوژی بوته بودند. در میان این صفات وزن غلاف و طول میانگره با بالاترین ضرایب همبستگی به ترتیب دارای اثر مستقیم 605/1 و 302/1- بودند. در تجزیه عامل ها 89 درصد تغییرات کل بوسیله هشت عامل توجیه شد که این عوامل به دو دسته عوامل اولیه شامل صفات کمی مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی موثر بر عملکرد دانه و عوامل ثانویه دربرگیرنده صفات موثر بر کیفیت پخت دانه همچون قابلیت زودپزی و فرم بوته تقسیم شدند. در تجزیه خوشه ای پانزده ژنوتیپ به سه گروه متمایز تقسیم شدند. ژنوتیپ KS31169 دورترین قرابت را با بقیه ژنوتیپ ها داشت و پیش بینی می شود که تلاقی آن با ژنوتیپ های گروه اول بهترین دورگ ها را تولید و در نسل های در حال تفرق و تفکیک تنوع قابل توجهی را جهت انتخاب برای به نژادگر فراهم کند. To study the relationship between some quantitative and qualitative traits in red bean, 15 red bean genotypes were studied in experimental field of Faculty of agriculture, the University of Tehran in 2004 cropping season using a randomized complete block design with three replications. Necessary scores and measurements were made and multivariate statistical analyses were performed for different quantitative and qualitative traits. Analysis of variance of data revealed high genetic variation for concerned traits among red bean genotypes. Seven quantitative traits were used in stepwise regression model which included quantitative attributes of seed and plant morphological traits. Among these attributes pod weight in plant and length of internode with highest correlation coefficients had direct effects of 1.605 and -1.302, respectively. In factor analysis, 89% of total variation was explained by eight factors which were divided in two sets: The primary factors included seed yield related quantitative morphological and physiological traits and the secondary factors comprised cooking quality related traits and plant type. Cluster analysis grouped the 15 red bean genotypes in three distinctive groups. KS31169 genotype had the least similarities with the other genotypes therefore, it would be expected that crosses made between this genotype and genotypes of the first group will develop desirable variation in segregating populations for breeders. لوبیا قرمز, صفات کمی, صفات کیفی, عملکرد دانه, تجزیه چند متغیره, تجزیه خوشه ای. Red bean, Quantitative traits, Qualitative traits, Seed yield, Multivariate method, Cluster analysis. 178 190 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-220&slc_lang=fa&sid=1 Azar Mohammadi آذر محمدی 100319475328460012288 100319475328460012288 Yes Mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا 100319475328460012289 100319475328460012289 No Mahmoud Soluoki محمود سلوکی 100319475328460012290 100319475328460012290 No Hamidreza Dorri حمیدرضا دری 100319475328460012291 100319475328460012291 No