fa مطالعه سیتولوژیکی کروموزمی گونه‌های یونجه در ایران تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research سی و شش جمعیت از گونه‌های مختلف یونجه از مناطق طبیعی کشور جمع‌آوری شد و با استفاده از سلولهای مریستم انتهایی ریشه آنها، تعداد و ابعاد کروموزم‌ها در مرحله میتوز اندازه‌گیری و فرمول کاریوتیپی هر گونه تعیین گردید. این بررسی نشان داد که گونه M. sativa جمع آوری شده از مناطق مختلف ایران دارای دو سطح پلوئیدی دیپلوئید (16= n2) و تتراپلوئید (32 =n 2) است، در حالیکه گونه‌های M. rugosa وM. scutellata تتراپلوئید بوده و دارای 30 کروموزم وگونهM. ciliaris دیپلوئید و 18 کروموزمی می‌باشد. همچنین جمعیت‌های مختلف ازگونه‌های M. radiata‌، M. lupulina، M. minima، M. coronata‌، M. laciniata‌، M. sauvagei‌، M. tornata، M. orbicularis، M. noeana، M. turbinata‌، M. truncatula، M. littoralis، M. arabica و M. aculeata دیپلوئید و دارای 16 کروموزم هستند. در حالی که گونه‌های M. constricta، M. polymorpha ، M. rigidula و M. rigiduloides دیپلوئید با 14 کروموزم می‌باشند. بر اساس فرمول کاریوتیپی اغلب کروموزم‌ها در گونه‌های مورد مطالعه متاسانتریک تا ساب متاسانتریک هستند. گونه‌های مختلف یونجه ایران دارای 14، 16، 18، 30 و 32 کروموزم می‌باشند. همچنین مشخص شد که در گونه M. ciliaris جمعیت های با نه کروموزووم پایه نیز وجود دارد. Thirty six Medicago populations were collected from natural habitats across Iran. Number and size of chromosoms as well as karytypic formula of the populations were measured and studied-using thier root tip meristems. This study showed that M. sativa consists of diploid (2n = 16) and teraploid (2n = 32) populations in Iran, while M. rugosa and M. scutellata were tetraploid (2n = 30) and M. ciliaris was diploid (2n = 18). In addition, M. radiate, M. lupolina, M. minima, M. coronata, M. laciniata, M. sauvagei, M. tornata, M. orbicularis, M. noeana, M. turbinata‌, M. truncatula, M. littoralis, M. arabica and M. aculeata were diploid possesing 16 chromosomes, while M. constricta, M. polymorpha, M. rigidula and M. rigiduloides were diploid possesing 14 chromosomes. Based on karyotypic formula, in these species most of the studied chromosomes were metacentric and sub-metacentric. This study also revealed that M. ciliaris has genotypes with n = 9 base chromosomes in Iran. سطح پلوئیدی, سیتوژنتیک, کروموزم, یونجه, دیپلوئید, تتراپلوئید. Chromosome, Cytogenetic, Medicago, Ploidy levels, Diploid, Tetraploid 136 145 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-217&slc_lang=fa&sid=1 Farangis Ghanavati فرنگیس قنواتی 100319475328460012302 100319475328460012302 Yes Javad Mozafar جواد مظفری 100319475328460012303 100319475328460012303 No