fa اثر دمای پایین بر سازوکار آنتی اکسیدان‌های ژنوتیپ های حساس و متحمل برنج (Oryza sativa L.) در مرحله گیاهچه ای تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research در این مطالعه به منظور بررسی تنش اکسیداتیو ناشی از تنش دمای پایین و سازوکار تحمل به این تنش در ژنوتیپ های برنج متحمل به سرمای IRCTN33 و IRCTN34 و ژنوتیپ برنج حساس به سرمای هویزه که در آزمایش قبلی مورد انتخاب قرار گرفته بودند، گیاهچه های چهارده روزه ژنوتیپ های برنج در فیتوترون به مدت چهارده روز در معرض دمای 15/13 ( به ترتیب روز-شب) به عنوان تیمار تنش و دمای 29/22 (روز – شب) به عنوان تیمار شاهد قرار گرفتند. آزمایش بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش دمای پایین سبب افزایش معنی دار در آسکوربات (کل ، اکسید و احیاء) و آلفاتوکوفرول در ریشه و برگ شد. آسکوربات اکسید در ریشه ژنوتیپ متحمل به سرمای IRCTN33 به طور معنی داری بیشتر از دیگر ژنوتیپ ها بود. پراکسید هیدروژن برگ در ژنوتیپ حساس هویزه افزایش معنی داری داشت و همبستگی منفی و معنی داری با مقدار کلروفیل نشان داد. افزایش معنی دار مقدار مالون دی آلدهاید (MDA) در برگ های ژنوتیپ هویزه نشان دهنده پراکسیداسیون شدید فسفولیپید های غشاء بود. کمترین مقدار H2O2 در برگ ژنوتیپ متحمل به سرمای IRCTN34 مشاهده شد، در حالیکه آسکوربات اکسید در ریشه این ژنوتیپ بطور معنی داری کمتر از دیگر ژنوتیپ ها بود. در مجموع، ژنوتیپ هویزه ظرفیت حفاظتی آنتی اکسیدانی ضعیفی در میان ژنوتیپ های مورد مطالعه داشت، در حالیکه ژنوتیپ های متحمل از این نظر بسیار کارآمد بودند. بنابراین می توان آنها را به عنوان والد متحمل برای برنامه های به نژادی برنج پیشنهاد نمود. In order to study of oxidative stress caused by low temperature stress on three rice (Oryza sativa L.) genotypes, 2-week-old rice seedlings were subjected to 13/15oC and 22/29oC as control (night/day, respectively) in phytotrone for 14 days. This experiment was conducted as factorial using completely randomized design with four replications. Low temperature stress caused significant increases in ascorbate (total, oxide and reduce) and α-tocopherol levels in both roots and leaves. Both roots and leaves of cold tolerant genotype IRCTN33, ascorbate oxide was significantly higher than other genotypes. Leaf hydrogen peroxide in sensitive genotype Hoveizeh had significant increase, which had negative correlation with amount of chlorophylls content. Significant increase in MDA (malondialdehyde) in Hoveizeh leaves showed sever membrane phospholipids per-oxidation. In leaves the lowest amount of H2O2 was detected in cold tolerant genotype IRCTN34. Root ascorbate oxide form in IRCTN34 was significantly less than other genotypes. However, Hoveizeh had weak antioxidant mechanisem among studied genotypes, while it was highly efficient in low temperature tolerant genotypes (IRCTN33 and IRCTN34). Therefore, it is possible to suggest them as low temperature tolerant parents to be used in rice breeding programs. آسکوربیک اسید, آلفاتوکوفرول, برنج, پراکسیدهیدروژن, تنش سرما, مالون دی آلدهاید. α-tocopherol, Ascorbic acid, H2O2, Low temperature stress, Rice. 262 280 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-212&slc_lang=fa&sid=1 Peyman Hassibi پیمان حسیبی 100319475328460012243 100319475328460012243 No Foad Moradi فواد مرادی 100319475328460012244 100319475328460012244 Yes Majid Nabipour مجید نبی پور 100319475328460012245 100319475328460012245 No