fa اثر رژیم های آبیاری و سطوح نیتروژن بر عملکرد دانه و کیفیت دانه دو رقم کلزا تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر تنش آب ومقادیر مختلف نیتروژن بر کیفیت دانه، عملکرد روغن دانه و عملکرد دانه در کلزا، آزمایش های مزرعه ای به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در دو سال زراعی 85-1384 و 86-1385 در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج انجام شد. در این بررسی، دو رقم به نام های زرفام و مدنا در سه رژیم آبیاری (آبیاری پس از 40، 60و 80 درصد تخلیه رطوبتی خاک) و چهار مقدار کود نیتروژن (صفر، 75، 150 و 225 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد که افزایش مقدار مصرف نیتروژن از صفر به 225 کیلوگرم در هکتار وافزایش مقدار رطوبت خاک، سبب افزایش عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه شد. افزایش عملکرد دانه در هر دو شرایط، عمدتاً به دلیل افزایش تعداد خورجین در بوته و تعداد دانه در هر خورجین بود. میزان روغن دانه در شرایط تنش آبی کاهش پیدا کرد، در حالی که میزان پروتئین دانه افزایش یافت. افزایش نیتروژن مصرفی نیز سبب کاهش میزان روغن و افزایش میزان پروتئین دانه گردید. نتایج نشان داد که هر دو در شرایط آبیاری معمول و تنش رطوبتی استفاده از مقادیر بالای نیتروژن مصرفی جهت تولید عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه می تواند مناسب باشد. در مقایسه دو رقم نیز مشخص شد که رقم زرفام، توانایی جذب و انتقال نیتروژن بهتری در شرایط آبیاری معمول، تنش شدید رطوبتی و شرایط نیتروژن زیاد و عدم مصرف نیتروژن را نیز دارد و به همین دلیل عملکرد دانه بیشتری تولید کرد. In order to determine the effects of water deficit and different nitrogen levels on seed quality, seed oil yield and seed yield in rapeseed, two field experiments were conducted using a factorial split-plot in randomized complete block design in, 2005-2006 and 2006-2007 growing seasons in Seed and Plant Improvement Institute, Kafaj, Iran. In this study, three water regimes (irrigation after 40, 60 and 80 percent depletion of soil water) and four nitrogen levels (0, 75, 150 and 225 Kg/ha) as factorial in main plots and two cultivars (Zarfam and Modena) as sub-plots, were studied. Results showed that increasing the nitrogen rate from 0 to 220 kg/ha and ??? in soil water, increased the seed yield. Increase in seed yield was related to increasing the number of siliques in plant and number of seeds per silique in both conditions. In water stress condition the seed oil decreased, but the seed protein increased. Increasing nitrogen use decreased seed oil, but increased seed protein. Results also showed that in both conditions (normal irrigation and water stress), high levels of N application could produce higher seed yield and seed oil yield. Zarfam had a higher nitrogen uptake and mobilization under normal irrigation and severe water stress conditions, and also in higher and lower nitrogen conditions, hence, produced higher seed yield. کلزا, تنش آب, کود نیتروژن, عملکرد دانه, عملکرد روغن دانه, درصد روغن, درصد پروتئین. Rapeseed, Water stress, Nitrogen, Seed oil yield, Oil content, Protein content 244 261 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-211&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Daneshmand علیرضا دانشمند 100319475328460012246 100319475328460012246 Yes Amirhossein Shirani-Rad امیرحسین شیرانی راد 100319475328460012247 100319475328460012247 No Ghorban Nour-Mohammadi قربان نورمحمدی 100319475328460012248 100319475328460012248 No Ghasem Zarei قاسم زارعی 100319475328460012249 100319475328460012249 No Jahanfar Daneshian جهانفر دانشیان 100319475328460012250 100319475328460012250 No