fa اثر تنش کم‌آبیاری و تراکم گیاهی بر خصوصیات مورفولوژیک و عملکرد دانه در یک هیبرید پاکوتاه آفتابگردان (CMS26 × R103) در کشت دوم تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research برای بررسی اثر تنش کم‌آبیاری و تراکم‌های مختلف گیاهی بر خصوصیات مورفولوژیک و عملکرد هیبرید پاکوتاه CMS26 × R103 آفتابگردان، آزمایشی در سال 1384 به صورت کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در کرج اجرا شد. عامل تنش شامل سطوح مختلف آبیاری پس از 50، 100، 150 و 200 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A در کرت‌های اصلی و عامل تراکم گیاهی شامل چهار سطح 6، 8، 10 و 12 بوته در متر مربع در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. اثر تنش کم‌آبیاری بر ارتفاع گیاه، قطر طبق، عملکرد دانه، شاخص باروری، درصد روغن و عملکرد روغن معنی‌داری بود، اما اثر آن بر تعداد برگ معنی‌دار نبود. اثر تراکم گیاهی نیز بر کلیه صفات اندازه‌گیری شده بجز ارتفاع گیاه، درصد روغن و شاخص باروری معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه از آبیاری بعد از 50 میلی‌متر تبخیر با میانگین 2726 کیلوگرم در هکتار به دست آمد و در سطوح مختلف آبیاری بیشترین عملکرد دانه از تراکم 12 بوته در متر مربع حاصل شد. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که در تیمارهای آبیاری پس از 50 ، 100 و 150 میلیمتر تبخیر حداکثر عملکرد دانه از تراکم 12 بوته در متر مربع حاصل شد، درحالی که در تیمار آبیاری پس از 200 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر، به دلیل شدت بسیار بالای تنش، افزایش عملکرد در تراکم گیاهی بالاتر معنی‌دار نبود. In order to study effects of limited irrigation and plant density on morphological characteristics and seed yield of a dwarf sunflower hybrid CMS26 × R103, a field experiment was conducted in a spilt plot arrangement using randomized complete block design with three replications in Seed and Plant Improvement Institute Karaj in 2005 cropping season. Limited irrigation levels included: irrigation after 50, 100, 150 and 200 millimeter evaporation from class A pan and plant density levels were 6, 8, 10 and 12 plant m-2 that were assigned to main and sub plots, respectively. Limited irrigation had significant effect on plant height, head diameter, seed yield, productivity index, seed oil content and oil seed yield, but there was no significant effect on leaf number. Plant density affected on all characteristics, except of plant height, seed oil content and productivity index. The highest seed yield of 2726 kg.ha-1 was obtained from irrigation after 50 mm evaporation from class A pan. The highest seed yields under different irrigation levels were also obtained from 12 plant m-2. Results indicated that under irrigation after 50, 100 and 150 millimeter evaporation from class A pan, maximum seed yield was obtained from 12 plant m-2, however in irrigation after 200 millimeter evaporation from class A pan and 12 plant m-2 yield increase was not significant, due mainly to stress severity. تراکم گیاهی, خصوصیات مورفولوژیکی, شاخص باروری, عملکرد دانه, عملکرد روغن دانه و کم‌آبیاری. Morphological characteristics, Plant density, Productivity index, Seed oil yield and Seed yield. 377 388 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-204&slc_lang=fa&sid=1 Jahanfar Daneshian جهانفر دانشیان 100319475328460012223 100319475328460012223 No Hamid Jabbari حمید جباری 100319475328460012224 100319475328460012224 Yes