fa اثر شدت حذف برگ در مراحل مختلف رشد زایشی بر عملکرد دانه و روغن آفتابگردان (Helianthus annus L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر سطوح مختلف حذف برگ در مراحل مختلف رشد زایشی آفتابگردان بر عملکرد دانه و روغن، همچنین تعیین حساس ترین مرحله رشدی گیاه به حذف برگ ها، آزمایشی مزرعه ای به صورت کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال 1386 در دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس واقع در تهران اجرا شد. عامل اصلی شامل حذف برگ در چهار مرحله زایشی آفتابگردان (ستاره ای شکل شدن طبق (R1)، مرحله گرده افشانی R5) (، مرحله دانه بندی (R6) و مرحله پایان دانه بندی (R7) و عامل فرعی شامل حذف برگ در 5 سطح شامل (عدم حذف برگ (شاهد)، حذف 25 درصد ، 50 درصد، 75 درصد و 100 درصد برگ ها) بود. نتایج نشان داد که اثر شدت حذف برگ و زمان حذف برگ بر تمامی صفات اندازه گیری شده گیاهی معنی دار بود. اثر متقابل شدت حذف برگ در مراحل حذف برگ فقط بر درصد پوکی دانه معنی دار بود. بیشترین تغییرات ناشی از حذف برگ ها، در صفات مرتبط با عملکرد (تعداد دانه پر در متر مربع، وزن هزار دانه، درصد روغن) در مراحلR1 و R5 مشاهده شد و به تبع آن، کاهش در عملکرد دانه و روغن حاصل گردید. بنابر این در صورت بروز هر نوع خسارت به برگ ها در این مراحل بویژه با حذف کامل برگ ها، به دلیل اقتصادی نبودن بهتر است از ادامه فعالیت در آن مزرعه صرف نظر کرد و نسبت به انجام کشت جایگزین اقدام گردد. In order to determine the effect of defoliation intensity at different reproductive stages in sunflower (Helianthus annus L.) on seed and oil yields, and determining the most sensitive reproductive stages to defoliation, a field experiment was conducted at Tarbiat Modares University Research field using a split plot arrangement in a RCBD with four replications in 2007 cropping season. Main plots consisted of defoliation at four reproductive stages including: star shape of inflorescence stage (R1), pollination stage (R5), seed setting initiation (R6), and end of grain filling (R7), while five defoliation intensities (0% as an undefoliated control, 25%, 50%, 75% and level removed 100%) were arranged in sub-plots. The results indicated that defoliation time and intensities had significant effects on all traits. The interaction of two factors significantly (P<0.01) reduced the grain yield, thousand seeds weight, unfilled seed and oil content. The most variation resulted from defoliation effect on number of filled seed per area and1000 seed weight, at R1 and R5 stages, consequently reduced grain and oil yields. On the bases of these results it could be concluded that sunflower crop that lost 100% of its leaves would be economically unprofitable and it is more logic to be replaced with a suitable crop adapted to the region. آفتابگردان, حذف برگ, درصد پوکی دانه, عملکرد دانه, عملکرد روغن و وزن هزار دانه. Defoliation, Oil content, Seed yield, Sunflower, Unfilled seed and 1000 seed weight. 349 361 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-202&slc_lang=fa&sid=1 Ehsan Jamshidi احسان جمشیدی 100319475328460012227 100319475328460012227 No Majid AghaAlikhani مجید آقاعلیخانی 100319475328460012228 100319475328460012228 Yes Amir Ghalavand امیر قلاوند 100319475328460012229 100319475328460012229 No