fa اثر الگوی کاشت و تراکم بوته بر رشد، عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه ای (L. Zea mays) در شرایط رقابت با علف هرز تاج خروس (Amaranthus retroflexus) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر الگوی کاشت و تراکم بوته ذرت دانه‌ای در رقابت با علف هرز تاج خروس، آزمایشی به صورت کرت‌‌های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 82-81 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی فیض‌آباد قزوین به اجـرا گذاشته شد. عامل اصلی شـامل دو الگـوی کاشت ذرت (P1 = یک ردیفه وP2 = دو ردیفه)، عامل فرعـی شامل دو تراکم بوته ذرت (= D1 7 بوته وD2 =10 بوته درمتر مربع) و عامل فرعی فرعی شـامل چـهار تراکم بوته تاج خروس (C1= صفر بـوته، C2= 2 بـوته،C3 = 6 بوته و = C412 بـوته در متر مربع) بـودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر الگوی کاشت ذرت روی صفات مورد بررسی در ذرت و همچنین تاج خروس معنی دار نبود. اثر تراکم بوته ذرت روی صفات مربوط به عملکرد و اجزای عملکرد ذرت معنی دار ولی روی صفات تاج خروس اثر معنی داری نداشت. اثرتراکم بوته تاج خروس روی صفات گیاهی ذرت و همچنین صفات تاج خروس معنی دار بود. اثرمتقابل بین الگوی کاشت و تراکم بوته ذرت روی صفات مورد ارزیابی معنی دار نبود ولی اثر متقابل الگوی کاشت ذرت و تراکم بوته تاج خروس روی عملکرد دانه و بلال ذرت و همچنین صفات تاج خروس معنی دار بود. بالاترین عملکرد دانه ذرت از تیمار الگوی کاشت دوردیفه ذرت و عاری از علف هرز تاج خروس با 11387 کیلوگرم درهکتار حاصل شد. اثر متقابل بین تراکم بوته ذرت با تراکم بوته تاج خروس روی صفات مورد ارزیابی در ذرت معنی دار نبود ولی روی تاج خروس اثر معنی داری داشت. اثرمتقابل سه جانبه نیز برصفات ارزیابی شده در ذرت اثرمعنی دار نداشته ولی برروی عملکرد و اجزای عملکرد تاج خروس معنی دار بود. افزایش تراکم تاج خروس در واحد سطح باعث کاهش سرعت رشد گیاه، شاخص سطح برگ، تعـداد دانه در ردیـف بلال، عملکرد دانه و عملکرد بلال گردید. همچـنین شاخص سطح برگ، سرعت رشد گیاه، مجموع ماده خشک بوته، تعداد و وزن دانه تاج خروس در واحد سطح افزایش یافـت. با افـزایش تراکم بوته ذرت در واحد سطح شاخص سطح برگ، سرعت رشد گیاه، مجموع ماده خشک بوته، عمـلکرد بلال و عملکرد دانه در واحد سطح افزایش ولی طول بلال، قطر بلال و تعداد دانه در ردیف بلال کاهش یافت. همچنین شاخص سطح برگ تاج خروس افـزایش ولی مجموع ماده خشک بوته کاهـش یافـت. در الگوی کاشت دو ردیفه فقط شاخص سطح برگ، سرعت رشد و وزن خشک بوته ذرت نسبت به کاشت یک ردیفه برتری معنی داری نشان دادند، اما الگوی کاشـت یک ردیفـه ذرت باعث برتری سرعت رشد گیاه، وزن خشک بوته و شاخص سطح برگ تاج خروس نسبت به الگوی کاشت دو ردیفه ذرت گردیـد. تیمارهای الگوی کاشت دو ردیفه ذرت با تراکم 12 بوته تاج خروس و الگوی کاشت یک ردیفه ذرت با تراکم 12 بوته تاج خروس در متر مربع بیشترین مجموع ماده خشک بوته، ارتفاع بوته، وزن و تعداد دانه تاج خروس را داشتند. تیمار7 بوته ذرت با تراکم 12 بوته تاج خروس در متر مربع، بالاترین وزن و تعداد دانه تاج خروس را دارا بود. To study the effect of planting pattern and plant density on growth, yield and its components of maize in competition with redroot pigweed, an experiment was conducted in a split-split plot arrangement using randomized complete blocks with three replications in 2002-2003 cropping season at Feiz Abad Agricultural Research Station, Qazvin, Iran, Planting pattern of maize ( P1:single row and P2:double rows ) were assigned to the main plots and maize plant density (D1:7 and D2:10 plant.m-2) and weed plant density (C1:0, C2:2 ,C3:6, C4:12 plant.m-2) were randomized in sub-plots and sub-sub-plots, respectively. Analysis of variance showed that planting patterns had no significant effect on plant characteristics. Effects of plant density was significant on maize grain yield and its components ,however,, it was not significant on redroot pigweed characteristics. Effects of plant density of redroot pigweed was significant on maize characteristics. Planting pattern  planting density interaction was not significant on measured plant traits, but planting patterns  redroot pigweed plant density interaction on maize grain and ear yields as well as redroot pigweed characteristics were significant. The highest grain yield was obtained in P2C1 with 11387.7g.m-2 . Planting pattern  redroot pigweed plant density interaction was not significant on measured characteristics in maize, but it was significant on redroot pigwood characteristics. Three way interactions had no significant on measured characteristics of maize but was significant on seed yield components of redroot pigweed. As maize plant density per unit area increased, LAI, CGR, TDW, ear yield and grain yield increased, but the length and diameter of ear and grain no. row-1 in maize decreased . In double rows planting pattern just CGR, LAI, TDW of maize were significantly higher than single row planting pattern. However, in single row planting pattern of maize LAI, CGR and TDW of redroot pigweed were greater than double rows planting pattern. In conclusion, P2C4 and P1C4 were higher in TDW, plant height , ear yield and grain yield where D1C4 had the highest seed no. and seed yield in redroot pigweed. الگوی کاشت, تاج خروس, تراکم, ذرت, رقابت و علف هرز. Competition, Growth indices, Maize, Plant density, Planting pattern and Redroot pigweed 67 81 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-199&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Barkhi علیرضا برخی 100319475328460012083 100319475328460012083 Yes Mohammadhossein Rashed-Mohassel محمدحسن راشدمحصل 100319475328460012084 100319475328460012084 No Mahdi Nasiri-Mahallati مهدی نصری محلاتی 100319475328460012085 100319475328460012085 No Seyyed Mohsen Hosseini سیدمحسن حسینی 100319475328460012086 100319475328460012086 No Shahrouz Moazzen شهروز موذن 100319475328460012087 100319475328460012087 No