fa بررسی مقاومت ژنوتیپ‌های کلزا به شته مومی کلم (Brevicoryne brassicae L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research شته مومی کلم(Brevicoryne brassicae L.) یکی از آفات مهم کلزا در دنیا می‌باشد. یکی از روش‌های کنترل این آفت استفاده از ارقام مقاوم است. بدین منظور مقاومت 21 ژنوتیپ کلزا (Brassica napus L.) به شته ‌مومی‌ کلم طی دو سال‌ زراعی 86- 1384 در یک آزمایش مزرعه‌ای به صورت کرت های خرد شده در زمان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در استان آذربایجان‌غربی ارزیابی شد. ژنوتیپ‌های کلزا به عنوان عامل اصلی و پنج تاریخ نمونه‌برداری به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. آلودگی به آفت شته مومی به طور طبیعی صورت گرفت. آغاز آلودگی در سال اول در اواخر اردیبهشت و در سال دوم در اوایل خرداد مشاهده شد. با کاهش نزولات جوی و گرم‌تر شدن هوا، میزان آلودگی به شته افزایش یافت. تجزیه واریانس مرکب شاخص آلودگی، اختلاف آماری معنی‌داری را در سطح احتمال یک در‌صد بین سال‌ها، ژنوتیپ‌ها و تاریخ‌های نمونه برداری نشان داد. میزان آلودگی سال اول آزمایش بیشتر از سال دوم بود. بالاترین شاخص آلودگی در سال اول در نهم خرداد و در سال دوم در 15خرداد ثبت شد. میزان آلودگی در آخرین نمونه‌برداری،‌ همزمان با رسیدگی دانه‌ها، کاهش یافت. در این آزمایش ژنوتیپ‌های Modena Sunday, Opera, Sintara, Sahara, Okapi, و Zarfam با شاخص آلودگی کمتر از 4 در گروه مقاوم، ژنوتیپ‌های ARG-91004 Milena, Orient, ARC-2, SLM046, ARC5, و Talentبا شاخص آلودگی 4 تا 5/6 در گروه نیمه مقاوم، ژنوتیپ‌های Ebonite Dexter, Elite, و Celisius با شاخص آلودگی 5/6 تا 9 در گروه نیمه حساس و ژنوتیپ‌های Geronimo Licord,و Olpro با شاخص آلودگی بیشتر از 9 در گروه حساس طبقه‌بندی شدند. Cabbage aphid (Brevicoryne brassicae L.) is a serious pest of canola (Brassicae napus L.) in the world. Host plant resistance is considered as a useful approach, and is recommended for its control. Therefore, resistance of twenty one canola genotypes to cabbage aphid was evaluated . The experiment was arranged in a split plot in time using complete raondomized blocks design with three replications under field conditions in West Azerbaijan province in two successive cropping seasons (2005-2007). Genotypes and five sampling dates were considered as main and sub plots, respectively. Aphid infestation occurred naturally. The first aphid infestation occurred in mid May in 2005-2006 and late May in 2006-2007 cropping seasons. With decrease in rainfal and increases in air temperatures in June, the rate of aphid infestation in the field increased. Combined analysis of variance showed significant (p&le;0.01) effects of growing season, genotype and sampling times. Rate of infestation at first cropping season was greater. The highest infestation was recorded on 29 May in 2006 and 4 June in 2007. However, aphid infestation decreased in last samplings, as crop approached physiological maturity. Canola genotypes Modena, Sunday, Opera, Sinatra, Sahara, Okapi and Zarfam with < 4 infestation index were classified as resistant where ARG-91004, Milena, Orient, ARC-2, SLM046, ARC-5 and Talent with 4-6.5 infestation indices classified as moderate resistant, and Celisius, Elite, Dexter and Ebonite with 6.5-9 infestation indices grouped as moderate susceptible. On the other hand, Geronimo, Olpro and Licord with > 9 infestation indices were identified as susceptible group. شته مومی کلم, کلزا و شاخص آلودگی. Canola, Cabbage aphid and (Brevicoryne brassicae L.). 55 66 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-198&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Heidar Mousavi Anzabi سیدحیدر موسویانزابی 100319475328460012088 100319475328460012088 Yes Ghadir Nouri Ghanbalani قدیر نوری قنبلانی 100319475328460012089 100319475328460012089 No Alireza Eivazi علیرضا عیوضی 100319475328460012090 100319475328460012090 No Mahmoud Shojaee محمود شجاعی 100319475328460012091 100319475328460012091 No Hossein Ranji حسین رنجی 100319475328460012092 100319475328460012092 No