fa اثر کم‌آبیاری بر صفات فیزیولوژیک و زراعی ژنوتیپ‌های لوبیا قرمز(Phaseolus vulgaris L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research کم‌آبی یکی از عوامل محدود کننده عملکرد لوبیا محسوب می‌شود. به ‌منظور بررسی اثر کم‌آبیاری بر برخی صفات فیزیولوژیک و زراعی ژنوتیپ‌های لوبیا قرمز، آزمایشی طی دو سال زراعی 1384 و 1385 در مزرعه تحقیقاتی بخش تحقیقات سیب‌زمینی، پیاز و حبوبات آبی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به اجرا گذاشته شد. سه روش آبیاری شامل: آبیاری تمام جوی‌ها، آبیاری یک‌درمیان ثابت جوی‌ها و آبیاری یک‌درمیان تناوبی جوی‌ها به عنوان عامل اصلی و دو رقم لوبیا قرمز اختر و درخشان همراه با لاین امیدبخش D81083 به عنوان عامل فرعی به صورت آزمایش یک‌بار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین دو روش آبیاری یک‌درمیان ثابت و تناوبی جوی‌ها از نظر صفات اندازه‌گیری شده تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. تیمارهای کم‌آبیاری در هر سه ژنوتیپ، باعث کاهش محتوای آب نسبی برگ، وزن خشک، شاخص برداشت و ارتفاع بوته شده اما درصد پروتئین دانه را افزایش داد. تغییرات این صفات در لاین D81083 کمتر بود. در شرایط کم‌‌آبیاری، بالاترین شاخص برداشت (38/47 درصد) و بیشترین میزان رطوبت نسبی برگ (55/80 درصد) از لاین D81083 و بالاترین میزان پروتئین دانه (47/23 درصد) از رقم درخشان به دست آمد. بر اساس نتایج این تحقیق، به نظر می‌رسد که لاین D81083 در مقایسه با دو رقم اختر و درخشان به کم‌‌آبی متحمل‌تر است و در مناطق کم‌آب‌تر می‌توان از این لاین برای کشت استفاده کرد. Water deficit is considered one of the most limiting factors in grain production in common bean. In order to investigate the effect of deficit irrigation on some physiological and agronomic traits in common bean genotypes a field experiment was conducted in Karaj in 2005 and 2006 cropping seasons. Experiment was conducted in a split plot arrangement using a randomized complete block design with 4 replications. Main plots consisted of three furrow irrigation methods including: alternate furrow irrigation (AFI), fixed furrow irrigation (FFI) and conventional furrow irrigation (CFI) and three coomon bean genotypes (cv. Akhtar, cv. Derakhshan and line D81083) were randomized in sub-plots. Results showed that the difference between AFI and FFI was not significant. Water deficit decreased relative water content, dry weight, harvest index and plant height but increased seed protein content, in all three genotypes, however, in line D81083, variations were less as compared to the other genotypes. Under water deficit conditions, the highest harvest index (47.38%) and relative water content (80.55%) were observed for line D81083, and the highest seed protein content (23.47%) was recorded for cv. Derakhshan. Therefore, line D81083 was more tolerant to water deficit conditions in comparison to cv. Akhtar and cv. Derakhshan . Hence, this line seems to be suitable for growing in deficit irrigation condition. آبیاری یک‌درمیان جوی‌ها, ژنوتیپ, کم‌آبیاری و لوبیا. Alternate Furrow Irrigation, Common Bean, Deficit Irrigation and Genotype 25 39 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-196&slc_lang=fa&sid=1 Omid Sadeghipour امید صادقی پور 100319475328460012097 100319475328460012097 Yes