fa اثر تراکم بوته و زمان کاشت بر عملکرد کمی و کیفی علوفه و عملکرد بذر شبدر مصری Trifolium alexandrinum L.)) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر تراکم بوته و زمان کاشت بر عملکرد کمی و کیفی علوفه و عملکرد بذر شبدر مصری، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال زراعی 87- 1386 در کرج اجرا شد. زمان کاشت بر اساس دمای خاک در چهار سطح (4/14، 7/17، 4/22 و 7/24 درجه سانتی گراد) در کرت‌های اصلی و تراکم بوته در چهار سطح (350، 500، 700 و 850 بوته در متر مربع) در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثر تراکم بوته و زمان کشت بر عملکرد علوفه تر، عملکرد علوفه خشک، عملکرد بذر، درصد فیبر علوفه و ارتفاع بوته معنی دار بود ولی اثر تراکم بوته بر درصد پروتئین علوفه معنی دار نبود. مقایسه میانگین صفات نشان داد که با افزایش تراکم بوته، درصد فیبر خام علوفه کاهش یافت. با افزایش تراکم تا 700 بوته در متر مربع، عملکرد علوفه تر و خشک افزایش یافت و در تراکم های بالاتر، عملکرد علوفه کاهش معنی داری را نشان داد، در حالی که عملکرد بذر تا تراکم 850 بوته در متر مربع افزایش داشت. نتایج نشان داد که با تأخیر در زمان کاشت (کشت در درجه حرارت های بالا)، عملکرد علوفه تر، عملکرد علوفه خشک، عملکرد بذر، ارتفاع بوته و درصد پروتئین علوفه کاهش ولی درصد فیبر علوفه افزایش یافت. To study the effect of plant density and planting time on quantity and quality of forage and seed yields in Egyptian clover (Trifolium alexandrinum L.), an experiment was carried out a split-plot arrangement in a randomized complete block design with three replications in Karaj in 2007-2008 cropping season. The time of planting was assigned, on the basis of soil temperatures, at four levels (14.4 ºC, 17.7 ºC, 22.4 ºC, 24.7 ºC) to main-plots and the plant density at four levels (350, 500, 700, 850 plant.m-2) were randomized in sub-plots. Analysis of variance for different traits showed that the effect of plant density and planting time significantaly affected fresh forage yield, dry forage yield, seed yield, the crude fiber (%) and the plant hight, however, the effect of plant density on crude protein (%) was not significant. mean comparisons for different traits showed that the crude fiber (%) decreases by increasing plant density. By increasing plant density to 700 plant.m-2, the fresh forage and the dry forage yields increased, while in higher plant densities, the forage yield significantly decreased. Seed yield have also increased up to plant density of 850 plant.m-2. In addition, results showed that delay in planting time of Egyptian clover (planting in higher soil temperatures), f resh and dry forage yield, seed yield, plant height and crude protein (%) forage decreased, while the crude fiber (%) increased. درجه حرارت خاک, عملکرد بذر, عملکرد علوفه, فیبر خام و پروتئین خام علوفه. Crude fiber, Crude protein, Forage yield, Planting time, Seed yield and Soil temperature 325 336 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-174&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Nooshkam احمد نوش کام 100319475328460011986 100319475328460011986 Yes Daryoush Mazaheri داریوش مظاهری 100319475328460011987 100319475328460011987 No Mohammadbagher Hosseini محمدباقر حسینی 100319475328460011988 100319475328460011988 No Mojtaba Mirabzadeh Ardakani مجتبی میراب زاده 100319475328460011989 100319475328460011989 No