fa آزمون نتاج ناتنی برای گزینش والدین مناسب برای تولید واریته سنتتیک یونجه تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور ارزیابی قابلیت ترکیب عمومی اکوتیپ‌های یونجه منطقه آذربایجان از طریق آزمون پلی‌کراس و انتخاب والدین مناسب برای تولید واریته سنتتیک، آزمایشی در سال‌های زراعی 1380 لغایت 1386 در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی صورت گرفت. 29 اکوتیپ یونجه محلی منطقه آذربایجان همراه با یک رقم اصلاح شده در خزانه پلی کراس کشت شدند. طرح مورد استفاده برای توزیع تصادفی اکوتیپ‌ها در خزانه پلی کراس بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تکرار بود. بذور ناتنی تولید شده از خزانه پلی‌کراس، ‌ابتدا بصورت انفرادی در گلدان کشت و سپس گیاهان در سن یک ماهگی به مزرعه منتقل شدند و در آزمون پلی‌کراس در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی بمدت سه سال مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه‌های آماری داده‌های حاصل نشان داد که تنوع گسترده‌ای بین اکوتیپ‌ها وجود داشته و با استفاده از این تنوع، امکان گزینش والدها فراهم است. با توجه به میزان قابلیت ترکیب عمومی اکوتیپ‌ها و بر اساس علوفه تر و خشک، یازده اکوتیپ ساتلو، قره‌یونجه مرکز، المرد، ‌لقان، ‌بافتان، ‌خواجه،‌ سیوان، ایلان جوج، دیزج صفرعلی، خسروانق و قره‌بابا برای تولید بذر سنتتیک انتخاب شدند. میزان وراثت‌پذیری خصوصی علوفه تر، علوفه خشک، ‌ارتفاع بوته، نسبت وزن برگ به ساقه در حالت تر و خشک به ترتیب 60 ، 59 ،50، ‌11 و 19 درصد ‌برآورد شدند با اعمال گزینش با شدت 30 درصد‌، میزان پاسخ مورد انتظار برای عملکرد تر و خشک به ترتیب 2/3 و 58/1 تن در هکتار محاسبه شد. این آزمایش با فراهم‌آوری تلاقی تصادفی برای یازده اکوتیپ منتخب در شرایط کنترل شده برای تولید واریته سنتتیک ادامه خواهد یافت. To evaluate general combining ability of alfalfa ecotypes of Azarbaijan province, Iran, by a polycross progeny test and selection of best parents for development of a synthetic variety, a field experiment was conducted in 2001 to 2007 cropping seasons, in East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research Center, Tabriz, Iran. Twenty nine local ecotypes were collected from different Azarbaijan regions and polycross nursery was established including one improved variety-using a randomized complete block design with 12 replications, to insure the random mating in the polycross nursery. The 30 resulting half-sib families from polycross nursery were planted individually in pots and 30 days old seedlings were transplanted to field, and various traits were measured for three cropping seasons in a polycross test. The results of analyses showed large variation among ecotypes implying the efficiency of selection among their progenies. Based on general combining ability, especially for fresh and dry yield, Saattlou, Gharayonjeh, Almard, Legan, Baftan, Khajeh, Sivan, Ilan jouj, Dizaj Safar Ali, Khosrovang and Gharababa ecotypes were selected as best parents for development of a synthetic variety. The narrow–sense heritability values for fresh yield, dry matter, plant height, fresh leaf : stem and dry leaf : stem were estimated as 60%, 59%, 50%, 11% and 19%, respectively. Using selection intensity of 30%, an increase in fresh yield and dry matter by 3.2 and 1.58 ton ha-1 were estimated, respectively. This research is continued by combining 11 selected ecotypes to develop a synthetic variety. آزمون نتاج, ‌قابلیت ترکیب عمومی و یونجه. Alfalfa, General combining ability and Progeny test. 66 75 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-171&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Monirifar حسن منبری فر 100319475328460011935 100319475328460011935 Yes مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی