fa بررسی تنوع ژنتیکی و روابط بین صفات گیاهی و عملکرد دانه در ژنوتیپ‌های گندم نان (Triticum aestivum L.) سنبله بلند با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی تنوع ژنتیکی و ارتباط صفات مختلف گیاهی با عملکرد دانه در گندم نان، تعداد 70 ژنوتیپ سنبله بلند به همراه دو رقم شاهد در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این آزمایش 30 صفت شامل عملکرد دانه و اجزای آن، خصوصیات مورفولوژیک بوته و دانه و صفات کیفی ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تجزیه به عامل‌ها نشان داد که سه عامل اصلی و مستقل، 96 درصد از تغییرات کل داده‌ها را توجیه می‌نمایند، به طوری که این سه عامل با عنوان عامل اجزای عملکرد، عامل صفات کیفی و عامل عملکرد و اجزای نامگذاری شدند. بر اساس رگرسیون مرحله‌ای، عملکرد بیولوژیک، وزن دانه در سنبله و تعداد سنبله در مترمربع، از مهم‌ترین اجزای عملکرد بوده و سهم موثرتری در توجیه عملکرد دانه داشتند. تجزیه علیت نشان داد که بزرگ‌ترین اثرات مستقیم بر عملکرد دانه مربوط به صفات تعداد سنبله‌در‌متر‌مربع، وزن دانه در سنبله و عملکرد بیولوژیک بودند. گروه‌بندی ژنوتیپ‌ها با استفاده از تجزیه خوشه‌ای بر اساس همه صفات مورد بررسی به روش وارد، سه گروه و بر اساس صفات کیفی مورد بررسی چهار گروه را از یکدیگر تفکیک نمود. To study genetic variation and to determine the relations between different plant characteristics with grain yield, seventy long spike bread wheat genotypes together and two commercial cultivars (Chamran and Bahar) were evaluated using Alpha Lattice design with two replications, in Karaj Field Station, Seed and Plant Improvement Institute (SPII),, Karaj, Iran. Thirty traits including grain yield and its components, plant and grain morphological and quality related traits were measured and recorded for all genotypes. Factor analysis determined three factors that accounted 96% of total variations among genotypes. These factors were yield components, quality related traits and grain yield and its components. Stepwise regression analysis showed that biological yield, grain weight.spike-1 and number. of spike m-2 were of higher importance among other grain yield components. Path analysis coefficients showed that the highest direct effects for grain yield were biological yield, grain weightsSpike-1 and number. of spikes m-2. Cluster analysis with Ward's method based on all measured traits and quality related traits resulted in three and four groups, respectively. تجزیه به عامل‌ها, تجزیه خوشه‌ای, تجزیه علیت, تنوع ژنتیکی, رگرسیون, ژنوتیپ‌های سنبله بلند و گندم. Bread wheat, Cluster analysis, Factor analysis, Genetic variation, Long spike, Path analysis and Regression. 18 30 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-167&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Zakizadeh مهدی زکی زاده 100319475328460011946 100319475328460011946 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه Mohsen Esmaeilzadeh Moghaddam محسن اسماعیل زاده مقدم 100319475328460011947 100319475328460011947 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر Danial Kahrizi دانیال کهریزی 100319475328460011948 100319475328460011948 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه