fa اثر خاک ورزی و مدیریت بقایای گیاهی بر شدت وقوع بیماریهای مرگ گیاهچه و پژمردگی ورتیسیلیومی، عملکرد و اجزای عملکرد پنبه تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور تعیین اثر عملیات زراعی پاییزه و بهاره بر بیماری های مرگ گیاهچه و پژمردگی ورتیسیلیومی، عملکرد و اجزای عملکرد پنبه طی دو سال زراعی 1384و 1385، آزمایشی در ایستگاه تحقیقات بیماری های پنبه کارکنده (35 کیلومتری غرب شهرستان گرگان) به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شدکه در آن عملیات زراعی پاییزه (کرت های اصلی) شامل، 1) بدون انجام عملیات زراعی، 2) خردکردن چوب پنبه با ساقه خردکن+ دیسک، 3) شخم با گاوآهن بشقابی، 4) شخم عمیق با گاوآهن برگردان دار، 5) خردکردن چوب پنبه باساقه خردکن+ شخم با گاوآهن برگردان دار، 6)خردکردن چوب پنبه با ساقه خردکن+ شخم با گاوآهن بشقابی و 7) خردکردن چوب پنبه با ساقه خردکن و عملیات زراعی بهاره (کرت های فرعی) در دو سطح، 1) شخم با گاو آهن برگردان دار+ دیسک و 2) دیسک بودند. نتایج تجزیه مرکب دو ساله نشان داد که در سال های مختلف بین اثر اصلی و متقابل عملیات زراعی پاییزه و بهاره از نظر وقوع بیماری های مرگ گیاهچه، پژمردگی ورتیسیلیومی، عملکرد و اجزای عملکرد پنبه تفاوت معنیداری وجود داشت. تیمار شخم پاییزه با گاوآهن برگردان دار× دیسک بهاره کمترین شدت پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه و تیمار خرد کردن چوب پنبه با ساقه خردکن+ شخم پاییزه با گاوآهن برگردان دار× دیسک بهاره، کمترین شدت پژمردگی ورتیسیلیومی بوته را داشت. بیشترین مرگ گیاهچه در اثر قارچ Rhizoctonia solani در تیمار ساقه خردکن×دیسک بهاره مشاهده شد (5/62 درصد). بالاترین میزان عملکرد مربوط به تیمار ساقه خردکن+شخم پاییزه گاوآهن برگردان دار×شخم بهاره گاوآهن برگردان دار+ دیسک بهاره (2339 کیلوگرم در هکتار) و پایینترین میزان عملکرد مربوط به تیمار ساقه خردکن+ دیسک پاییزه×گاوآهن برگردان دار+ دیسک بهاره (1237 کیلوگرم در هکتار) بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که با اتخاذ یک شیوه مناسب برای دفن چوب پنبه ها و آماده سازی بستر کاشت می توان خسارت بیماری های مرگ گیاهچه و پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه را تا حدود زیادی کاهش داد. ‏To study the effects of agronomic practices on incidence and development of damping-off and verticillium wilt diseases, yield and yield components of cotton, two field experiments were conducted in Karkandeh Cotton Disease Research Station, 35 Km west of Gorgan, Iran-using split plot arrangements in randomized complete block design with three replications. Autumn agronomic practices: 1- without agronomic practices as control, 2- chopper, 3- chopper + disk, 4- chopper + moldboard plow, 5- chopper + disk plow, 6- moldboard plow,7- disk plow were assigned to main plots. Spring agronomic practices: 1- moldboard plow + disk and 2- disk were randomized in sub-plots. Combined analysis of variances showed that damping-off and verticillium wilt incidences were severely affected by interactions of agronomic  tillage practices (autumn and spring tillages). Hence, moldboard plow × spring disk and (chopper + autumn moldboard plow) × spring disk had the least effect of incidence of pre-emergence damping-off and verticillium wilt diseases, respectively. The highest rate of incidence of damping-off disease due to Rhizoctonia solani was observed in chopper × spring disk package (62.5%). The highest and lowest seed cotton yield were obtained from (chopper + autumn moldboard plow) × (spring moldboard plow + disk), and (chopper + autumn disk) × (spring moldboard plow+disk), respectively. It is concluded that field establishment and reduce losses of damping-off and verticillium wilt diseases were significantly improved by implementation of the suitable agronomic practices for seedbed preparation in cotton production. پنبه, پژمردگی ورتیسیلیومی, خاک ورزی, عملکرد, مدیریت بقایا و مرگ گیاهچه. Cotton, Damping-off, Residue management, Tillage effect, Verticillium wilt and Yield 127 139 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-159&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Hoshyarfard محمود هوشیارفرد mhoshyarfard@yahoo.com 100319475328460011920 100319475328460011920 Yes گیاهپزشکی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان Abdolghadir Ghajari عبدالقدیر قجری 100319475328460011921 100319475328460011921 No ، مؤسسه تحقیقات پنبه کشور، گرگان