fa ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های جو با استفاده از نشانگرهای SSR و EST-SSR تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research تعیین سطح تنوع ژنتیکی و روابط بین ژنوتیپ‌ها اساس شناسایی والدین مناسب برای اهداف اصلاحی مختلف بشمار می‌رود. در این راستا نشانگرهای مولکولی بطور موفقیت‌آمیز در ارزیابی تنوع ژنتیکی انواع گیاهان زراعی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. در این آزمایش، تنوع ژنتیکی 35 لاین و رقم جو، با استفاده از 19 جفت آغازگر SSR و EST-SSR بررسی شد که در مجموع 157 آلل چند شکل با میانگین 85/7 آلل به ازای هر جفت آغازگر تکثیر شد. کمترین تعداد آلل مربوط به نشانگر Bmag581 با دو آلل و بیشترین آن مربوط به نشانگر Bmag134 با 15 آلل بود. میزان اطلاعات چند شکلی برای نشانگرهای مورد بررسی بین 15/0 تا 89/0 با میانگین 69/0 بود که بیشترین مقدار به نشانگر Ebmac419 و کمترین آن به نشانگر Bmag581 تعلق داشت. از نظر تنوع ژنی، دو نشانگر Bmag581 و Ebmac419 به ترتیب کمترین (17/0) و بیشترین (9/0) مقدار را داشتند. تجزیه خوشه‌ای براساس داده‌های مولکولی، ژنوتیپ‌ها را به پنج گروه منتسب کرد. بررسی درصد زنده‌مانی در مزرعه، میانگین درصد زنده‌مانی در آزمایشگاه ، LT50 و تراوش یونی ژنوتیپ‌ها نشان داد که ژنوتیپ‌های گروه دو در مقایسه با سایر گروه‌ها از مقاومت به سرمای کمتری برخوردار بودند. نشانگرهای مورد استفاده در این آزمایش توانستند ژنوتیپ‌های بسیار حساس به سرما را از بقیه ژنوتیپ‌ها تفکیک کنند. Determination of genetic diversity level and genotype relationships is fundamental for identification of desirable parents to be used in different breeding programs. Molecular markers have been successfully used for analysis of genetic diversity in various crops. Genetic diversity among 35 lines and genotypes of barley was studied using 19 pairs of SSR and EST-SSR primers. Totally 157 alleles were produced with an average of 4.06 alleles per locus. Bmag581 with two and Bmag134 with 15 alleles had the lowest and highest allele number, respectively. Polymorphic information content ranged from 0.15 (Bmag518) to 0.89 (Ebmac419) with an average of 0.69. The markers Bamg581 and Ebmac419, had the lowest (0.17) and the highest (0.90) gene diversity, respectively. Cluster analysis based on molecular data assigned the genotypes into five groups. Group 2 genotypes showed low level of tolerance to cold and contained sensitive genotypes. In general, it seems that the studied markers were able to differentiate the most cold sensitive barley genotypes from the rest. تجزیه خوشه‌ای, تنوع ژنتیکی, جو و نشانگرهای EST-SSR. Barley, Cluster analysis, EST-SSR markers and Genetic diversity 146 156 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-128&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Heidari احمد حیدری 100319475328460011671 100319475328460011671 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Seyyed Abolghasem Mohammadi سید ابوالقاسم محمدی sa_mohammadi@yahoo.com 100319475328460011672 100319475328460011672 Yes دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Mohammad Moghaddam محمد مقدم 100319475328460011673 100319475328460011673 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Mohammadreza Shakiba محمدرضا شکیبا 100319475328460011674 100319475328460011674 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Kazem Ghasemi Golezani کاظم قاسم گلعذانی 100319475328460011675 100319475328460011675 No دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Ahmad Youssefi احمد یوسفی 100319475328460011676 100319475328460011676 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر