fa اثر تنش شوری بر ‌شاخص‌های جوانه‌زنی ‌بذر چغندر قند ‌درشرایط آزمایشگاه و گلخانه تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research این آزمایش با هدف ارزیابی اثر سطوح شوری بر صفات جوانه‌زنی بذر و به منظور غربال ژنوتیپ‌های چغندرقند به اجرا گذاشته شد. در آزمایش اول 20 لاین و جمعیت چغندرقند در چهار سطح هدایت الکتریکی شاهد (آب منطقه با هدایت الکتریکی ‌برابر با 3 دسی زیمنس بر متر)، 16، 20 و 24 دسی زیمنس بر متر از نظر تاثیر بر صفات مرتبط با جوانه‌زنی شامل درصد جوانه‌های طبیعی و جوانه‌های غیر طبیعی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی‌با چهار تکرار، با‌هم مقایسه شدند. در آزمایش دوم یک لاین حساس و یک لاین متحمل در دو نوع پرلیت (ریز و درشت) در گلخانه در معرض محلول غذایی با هدایت الکتریکی 16 و 20 دسی زیمنس بر متر با هم مقایسه شدند. در آزمایش سوم جوانه‌زنی 19 لاین چغندرقند در دو شرایط شاهد و شوری (16 دسی زیمنس بر متر) در گلخانه و در محیط کشت ماسه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا" تصادفی‌ با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج این سه‌ آزمایش نشان داد که جوانه‌زنی‌ بذر در شوری‌های 16 و 20 دسی زیمنس بر متر در آزمایشگاه مشابه بود با این وجود، شوری 16 دسی زیمنس بر متر در شرایط گلخانه به عنوان آستانه 50 درصد خسارت، بیشترین اثر تمایز فنوتیپی را در گیاهان داشت. در بین صفات گیاه‌چه‌ای، طول ریشه چه و تعداد جوانه‌های غیر طبیعی در غربال اولیه منابع ژنتیکی، موثرتر به نظر رسیدند. در بستر کشت ماسه‌ای با هدایت الکتریکی 16 دسی زیمنس بر متر، میزان جوانه‌زنی بذر تا حدود 35 درصد کاهش و تعداد گیاهان از بین رفته به 80 درصد رسید. به نظر می رسد که علاوه بر این که ‌چغندرقند در مرحله جوانه‌زنی ‌به شوری حساس است، تا مرحله استقرار نیز این حساسیت وجود دارد. در شرایط تنش شوری 16 دسی زیمنس بر متر، میزان جوانه زنی در بستر پرلیت بیشتر از ماسه و در پرلیت درشت بیشتر از پرلیت ریز بود. در بین مواد ژنتیکی مورد ارزیابی لاین‌های BP Karaj، 7219 P. 69، 7233 p.29، و هیبرید 7233p 29*MSc2 به عنوان متحمل و لاین‌های 436 Bigerm 9597 p. 12،OT -428 ، 8150 p. 9، 452 ، 191 و 7221 به عنوان نیمه متحمل تا حساس برای تحقیقات بعدی مشخص شدند. To identify a reliable procedure for studying effects of salinity on sugar beet seed germination under controlled and outdoor conditions as well as to find out the range of salinity concentrations for discriminatiation of genotypic differences for physiological characteristics, three separate experiments were conducted. In the first experiment four levels of salinity (Normal, EC=16, EC=20 and EC=24 dS.m-1) and 20 sugar beet genotypes were studied using factorial arrangement in completely randomized design with four replications. Seedling characteristics as seed germination, abnormal seedlings, root and hypocotyls length were measured and recorded. The first experiment was a factorial experiment on the basis of a completely randomized design with four replications. The second experiment was carried out in two sizes of Perlits (small and large) as growing media in the greenhouse. It consisted of a tolerant and a susceptible lines that were identified at two EC=16 and EC=20 levels in the previous experiment. In the third experiment, seed germination of 19 sugar beet genotypes were assessed under normal and salt concentrations of EC=16 factorial arrangement in completely randomized design with three replications. Results showed that seed germination was similar in EC=16 and EC=20 dS.m-1 under laboratory conditions and 50% seedling losses was observed at EC=16 dS.m-1 in the greenhouse conditions. Radicle length and number of abnormal plants were determined as useful traits for screening germplasm for salt stress tolernace in laboratory. Sugar beet seed germination decreased to 35% and dead seedlings increased to 80% by growing seeds in sand medium at EC=16 dS.m-1 which showed the importance of sugar beet seedling survival in plant establishment in saline conditions. Seedling growth on Perlit, especially large size, was more vigorous than in sand. Genotypes: Bp Karaj, 7219 p.69, 436 Bigerm, 7233 p.29, 191and hybrid 7233 p.29 × MSc2, 9597 p.12, 428 OT, 452, 8150 p.9 and 7221, were identified as suitable germplasm for further experiments. بستر کاشت, چغندرقند, حد بحرانی, شاخص‌های جوانه‌زنی و شوری. : Germination indices, Planting medium, Salinity, Sugar beet and Threshold 1 17 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-118&slc_lang=fa&sid=1 Samar Khayamim سمر خیامیم khayamim@ut.ac.ir 100319475328460011638 100319475328460011638 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند Reza Tavakol Afshari رضا توکل افشاری 100319475328460011639 100319475328460011639 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Seyyed Yaghoub Sadeghian-Motahhar سید یعقوب صادقیان مطهر 100319475328460011640 100319475328460011640 No موسسه ثبت و گواهی بذر و نهال Kazem Poustini کاظم پوستینی 100319475328460011641 100319475328460011641 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران