fa اثر مصرف زئولیت بر عملکرد دانه و کیفیت روغن دانه کاملینا (Camelina sativa L.) در شرایط تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:15.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><a name="_Hlk176272069"></a><a name="_Hlk176272044"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">آزمایش حاضر با هدف بررسی اثر مصرف زئولیت بر عملکرد دانه، محتوای روغن و ترکیب اسیدهای چرب روغن دانه کاملینا</span></span></b></a> <b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">(رقم سهیل) در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی در دو سال زراعی( 1398-1397 و 1399-1398) در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر درکرج انجام شد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">آزمایش به</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای زئولیت در چهار سطح (صفر، 5، 10 و 15 تن در هکتار) و تیمارهای آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل، قطع آبیاری از مرحله گلدهی و قطع آبیاری از مرحله کپسول</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">دهی تا انتهای دوره رشد گیاه) در نظر گرفته شدند. صفات گیاهی مورد ارزیابی شامل عملکرد دانه، محتوای روغن دانه، ترکیب اسیدهای چرب روغن، محتوای گلوکوزینولات دانه، نسبت غیراشباعی اسید اولئیک (</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">ODR</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) و نسبت غیراشباعی اسید لینولئیک (</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">LDR</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) بودند. نتایج نشان داد در تیمار آبیاری کامل بیشترین مقدار عملکرد دانه (2209 کیلوگرم در هکتار)، روغن دانه (31 درصد) و عملکرد روغن (685 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 10 تن در هکتار زئولیت بدست آمد. در تیمار</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> قطع آبیاری از مرحله کپسول</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">دهی، بیشترین مقدار عملکرد دانه (1361 کیلوگرم در هکتار)، روغن دانه (6/29 درصد) و عملکرد روغن (404 کیلوگرم در هکتار) و در تیمار قطع آبیاری از مرحله گلدهی بیشترین مقدار عملکرد دانه (846 کیلوگرم در هکتار)، روغن دانه (1/28 درصد) و عملکرد روغن (238 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 15 تن در هکتار زئولیت بدست آمدند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش میزان اسیدهای چرب غیراشباع اولئیک، لینولئیک و لینولنیک شده و اسیدهای چرب پالمیتیک، استئاریک، آراشیدیک، ایکوزینوئیک، اروسیک و گلوکوزینولات افزایش یافتند. مصرف زئولیت باعث افزایش میزان اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک و لینولنیک شده و اسیدهای چرب پالمیتیک، استئاریک، آراشیدیک، ایکوزینوئیک، اروسیک و گلوکوزینولات کاهش یافتند. نتایج این تحقیق نشان داد که مصرف زئولیت باعث افزایش عملکرد و بهبود کیفیت روغن دانه کاملینا شده و اثر آن در شرایط تنش خشکی نمود بیشتری داشت.</span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Camelina (</span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Camelina sativa</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> L.) has become one of the oilseed crops around the world due to its wide adaptability and tolerance to water-deficit stress. </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Camelina potentially produces reasonable seed yield in drought-prone environments (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">Codina-Pascual <i>et al.,</i> 2022</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">). Suitable crop management practices including optimal nutrient managementmitigate the adverse effects of environmental stresses (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Shiranirad <i>et al.,</i> 2023</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">). The present research aimed to investigate the effect of zeolite on the camelina (cv. Soheil) seed yield, seed oil content, oil yield and fatty acid composition under full irrigation and drought stress conditions in Karaj, Iran. </span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The experiment was carried out as factorial arrangement in randomized complete blocks design with three replications </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">at Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Karaj, Iran,</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> in 2018-19 and 2019-20. Zeolite was applied at four levels (0, 5, 10, and 15 ton.ha^-1) and irrigation at three levels (full irrigation, irrigation withhold from the silicle formation and irrigation withhold from flowering stages). The studied traits consisted of seed yield, seed oil content and, fatty acids profiling (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">palmitic, stearic, arachidic, behenic, palmitoleic, oleic, eicosanoic, erucic, linoleic and linolenic acids</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">), glucosinolate content, and fatty acid ratios (ODR: oleic desaturation ratio and LDR: linoleic desaturation ratio).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results showed that the highest seed yield (2209 kg.ha^-1), seed oil content (31%) and oil yield (685 kg.ha^-1) were obtained from the application of 10 ton.ha^-1 of zeolite. However, in the irrigation withhold from the silicle formation and flowering stages the highest seed yield, seed oil content, and oil yield were obtained from 15 ton.ha^-1 of zeolite. Drought stress decreased the oleic, linoleic and linoleic acids contents, while the palmitic, stearic, arachidic, eicosanoic, erucic and glucosinolate contents were increased under drought stress conditions. Applying of zeolite boosted oleic, linoleic and linolenic fatty acids contents, while palmitic, stearic, arachidic, eicosanoic and erucic fatty acids contents as well as glucosinolate content were reduced by using zeolite.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:16.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Overall, the best quantity and quality of camellia oil was obtained from the 10 ton.ha^-1 of zeolite under the full irrigation level, while in the irrigation withhold from the silicle formation and flowering stages, 15 ton.ha^-1of zeolite had more positive effect. In addition, despite the positive effect of irrigation and zeolite in enhancing the quantity and quality of camelina oil, the erucic acid content was higher than the standard (2%) for human consumption. Therefore, proper management practices as well as improved cultivars with low erucic acid content are to be used to improve the fatty acid oil profile of camelina cv. Soheil.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; اسیدهای چرب, روغن دانه, عملکرد دانه, کاملینا و گلوکوزینولات Camelina, Fatty acids, Glucosinolate, Seed oil content and Zeolite 285 298 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1572-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Hossein Shirani Ras امیرحسین شیرانی راد shiranirad.amirhossein@gmail.com 100319475328460012809 100319475328460012809 Yes Professor, Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Hamed Eyni-Nargeseh حامد عینی نرگسه heyni@tvu.ac.ir 100319475328460012810 100319475328460012810 No Assist Prof., Department of Agricultural Sciences, National University of Skills (NUS), Tehran, Iran گروه علوم کشاورزی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران