fa اثر متقابل ژنوتیپ × محیط و تجزیه پایداری برای ژنوتیپ‌های گلرنگ در شرایط دیم گرمسیر تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research گلرنگ یکی از گیاهان روغنی بومی و با ارزش ایران است که از زمانهای بسیار قدیم در کشور کشت می‌شود. انتخاب ژنوتیپ‌های پایدار با عملکرد بالا یکی از اهداف مهم اصلاح گلرنگ برای مناطق دیم می‌باشد. در این تحقیق تعداد 16 لاین و رقم گلرنگ اصلاح شده به همراه رقم شاهد محلی اصفهان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط گرم و دیم منطقه گچساران به مدت سه سال زراعی ( 1385- 1383) از نظر پایداری و ثبات عملکرد دانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر متقابل رقم × سال معنی‌دار بود. برای تعیین ارقام و لاین‌های پایدار از معیار‌های مختلف پایداری استفاده گردید. بر اساس میانگین عملکرد ژنوتیپ‌های پایدار انتخاب شده با استفاده از روش‌های مختلف گزینشی ، دو شاخص میانگین رتبه و آماره پایداری - عملکرد (YSi) نسبت به سایر معیارهای پایداری برتری داشتند. همچنین بر اساس دو شاخص برتر میانگین رتبه و آماره پایداری – عملکرد، پنج رقم و لاین Sina ، Cyprus Bergon ، Syrian ، CW-4440 و Leasaf به عنوان ژنوتیپ‌های پایدار با عملکرد بالا جهت کشت در شرایط دیم گچساران و سایر مناطق مشابه قابل توصیه ‌می‌باشند. Safflower is one of the important oil seed crops and is grown in Iran for many years. Selection of stable cultivars with high seed yield is an important objective in safflower breeding programs for rainfed conditions. To study stability of seed yield and genotype × environment interaction, sixteen cultivars/ lines of safflower and a check variety (Local Isfahan) were evaluated using randomized complet block design with three replications in Gachsaran Agricultural Research stations in2004 to 2006 cropping seasons. Results of combined analysis of variance showed that year × genotype interaction was significant. Various stability methods were used to identify cultivars/lines with high yield stability. Based on yield mean comparisons of selected stable genotypes- using different yield stability parameters, two parameters: mean of rank (R) and yield-stability statistics (Ysi) were identified as suitable parameters in selection of genotypes with high yield and yield stability. Using these two stability parameters(R and Ysi), five cultivars and lines namely Sina, Cyprus Bergon, Syrian, CW-4440 and Leasaf were identified as cultivars with high yield and yield stability for rainfed conditions of Gachsaran and similar warm rainfed areas. پایداری, ژنوتیپ, عملکرد دانه و گلرنگ. Genotype, Grain yield, Safflower and Yield stability 395 407 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-115&slc_lang=fa&sid=1 Behrouz Vaezi بهروز واعظی bvaezi2009@gmail.com 100319475328460011627 100319475328460011627 Yes ایستگاه تحقیقات کشاورزی گچساران Jafar Ahmadi جعفر احمدی 100319475328460011628 100319475328460011628 No دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) Houshang Naraki هوشنگ نارکی 100319475328460011629 100319475328460011629 No ایستگاه تحقیقات کشاورزی گچساران