fa ارزیابی تنوع ژنتیکی در ژنوتیپ‌های کینوا (.Chenopodium quinoa Willd) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:20.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی جهت استفاده در تحقیقات بعدی، در این پژوهش تنوع ژنتیکی 60 ژنوتیپ کینوا وارداتی با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره&nbsp; در سال 1400 در دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان&nbsp; مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج ارزیابی‌های فنوتیپی ژنوتیپ&shy;های کینوا نشان داد که تنوع نسبتا بالایی در بین آن&shy;ها وجود داشت که در بین صفات مورد بررسی به&shy;ترتیب صفات عملکرد دانه در بوته (8/42) و تعداد روز تا خمیری شدن دانه (14/8) بیشترین و کمترین مقدار ضریب تغییرات فنوتیپی را داشتند. ارزیابی تنوع مولکولی ژنوتیپ&shy;ها با استفاده از 40 جفت نشانگر ریزماهواره، تعداد 136 باند چندشکل تولید کرد و میانگین تعداد آلل‌های موثر (81/1)، محتوای اطلاعات چندشکلی (60/0)، شاخص شانون (54/0) و تنوع ژنی نی (44/0)، وجود تنوع بالا در بین ژنوتیپ&shy;های کینوا را مورد تأیید قرار داد. نشانگرهای </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT027</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT036</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT040</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KCAA014</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KGA042</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KGA055</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KGA059</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> با پنج آلل چندشکل، بیش&shy;ترین تعداد آلل چندشکل را در بین نشانگرهای مورد استفاده داشتند. میانگین تعداد آلل&shy;های مؤثر نشانگرهای&shy; ریزماهواره در ژنوتیپ&shy;های کینوا 81/1 آلل بود و نشانگرهای </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT027</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT006</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> با 75/3&nbsp; و 08/1 آلل،<br> به&shy;ترتیب بیش&shy;ترین و کم&shy;ترین تعداد آلل موثر را نشان دادند. تجزیه خوشه&shy;ای با استفاده از روش </span></span></span></b><a name="_Hlk123510183"><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">UPGMA</span></span></span></b></a><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، 60 ژنوتیپ کینوا را در دو زیرجمعیت با 38 و 22 ژنوتیپ گروه&shy;بندی کرد. با توجه به اینکه یکی از معیارهای مهم در انتخاب نشانگرهای مناسب و سودمند، تعداد آلل مؤثر است، بنابراین می&shy;توان از نشانگرهای با تعداد آلل مؤثر بیش&shy;تر شامل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT027</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT036</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">KAAT040</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> (هر سه با بیش از سه آلل موثر)، برای بررسی تنوع ژنتیکی در ژنوتیپ&shy;های کینوا در پژوهش&shy;های آتی استفاده کرد. </span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:20.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">To evaluate the genetic diversity in quinoa genotypes for future studies, 60 imported quinoa genotypes were studied using microsatellite markers (SSR) at the faculty of agricultural sciences, University of Guilan, Rasht, Iran, in 2022. </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results of the phenotypic evaluation of the quinoa genotypes showed that there was a relatively high diversity among them.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Among the studied traits, seed yield plant^-1 (42.8) and days to seed dough stage (8.14) had the highest and lowest phenotypic coefficient of variation, respectively. E</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">valuating the molecular diversity of genotypes using 40 microsatellite markers produced 136 polymorphic bands, and the average number of effective alleles (1.81), polymorphic information content (0.60), Shannon&#39;s index (0.54) and Nei&rsquo;s genetic diversity (0.44), confirmed the existence of high diversity among the quinoa genotypes. The markers KAAT027, KAAT036, KAAT040, KCAA014, KGA042, KGA055 and KGA059 with five polymorphic alleles had the highest number of polymorphic alleles among the used markers in this experiment.</span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The average number of effective alleles of microsatellite markers in the studied quinoa genotypes was 1.81 alleles, and markers KAAT027 and KAAT006 with 3.75 and 1.08 alleles showed the highest and lowest number of alleles, respectively. Cluster analysis using UPGMA method grouped 60 quinoa genotypes into two subpopulations with 38 and 22 genotypes. Since one of the important criteria to choose suitable and useful markers is the number of effective alleles, therefore, markers with more effective alleles such as KAAT027, KAAT036 and KAAT040 (all with more than three effective alleles) can be used to investigate the genetic diversity of quinoa genotypes in the future researches.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; تجزیه خوشه‌ای, ساختار جمعیت, کینوا, محتوای اطلاعات چندشکل و نشانگر ریزماهواره Cluster analysis, Microsatellite markers, Polymorphic information content, Population structure and Quinoa 375 389 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1040-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Sourilaki ابراهیم سوری لکی sourilaki.2022@gmail.com 10031947532846009143 10031947532846009143 No University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران Babak Rabiei بابک ربیعی rabiei@guilan.ac.ir 10031947532846009144 10031947532846009144 Yes University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران Vahid Jokarfard وحید جوکار فرد Vahidjokarfard1995@gmail.com 10031947532846009145 10031947532846009145 No University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران Hassan Marashi حسن مرعشی marashi@um.ac.ir 10031947532846009146 10031947532846009146 No Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران