fa ارزیابی عملکرد و کیفیت علوفه در‌کشت خالص ‌و مخلوط ماشک گل‌خوشه‌ای و تریتیکاله تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور مقایسه عملکرد و کیفیت علوفه تولیدی و تعیین بهترین نسبت کاشت در کشت مخلوط ماشک (Vicia villosa) و تریتیکاله ‏‏(Triticosecale Wittmack)‏‏، آزمایشی در سال‏های 87-86 و 88-87 در مرکز تحقیقات کشاورزی زنجان اجرا گردید. آزمایش با استفاده از دو گیاه علوفه‏ای ماشک گل‏خوشه‏ای و تریتیکاله در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با 5 تیمار و 4 تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل تک کشتی تریتیکاله، تک کشتی ماشک ، مخلوط نسبت 75 درصد ماشک+ 25 درصد تریتیکاله، مخلوط نسبت‏50 درصد ماشک + 50 درصد تریتیکاله، مخلوط نسبت 25 درصد ماشک+ 75 درصد تریتیکاله بودند. میزان بذر مصرفی برای ماشک و تریتیکاله به ترتیب 90 و 125کیلوگرم در هکتار بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس دو سال نشان داد که عملکرد علوفه خشک ، میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم جذب شده و پروتئین خام در بین سال‏ها و سطوح‏ مختلف ترکیبات کاشت اختلاف معنی‏داری داشتند. نتایج مقایسه میانگین‏ها نشان داد که مقدار این صفات در سال دوم آزمایش بیشتر از سال اول بوده و اختلاف معنی‏داری نیز در بین آنها مشاهده شد. در هر دو سال عملکرد ماده خشک‏، میزان نیتروژن، فسفر‏، پتاسیم جذب شده و پروتئین خام مخلوط 50 درصد ماشک+50 درصد تریتیکاله نسبت به سایر تیمارها برتری داشت. این تیمار با عملکرد علوفه خشک8850 کیلوگرم در هکتار و عملکرد پروتئین 2/1412کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد کمی و کیفی را به خود اختصاص داد. نسبت برابری زمین در کلیه تیمارهای مخلوط بزرگ‏تر از یک بدست آمد. نسبت برابری زمین برای عملکرد ماده خشک مخلوط‏50 درصد ماشک+50 درصد تریتیکاله در سال اول و دوم آزمایش 32/1 و35/1 و نسبت برابری زمین برای عملکرد پروتئین 54/1 و 57/1 نسبت به سایر مخلوط‏ها بیشترین مقدار بود. To compare dry forage yield and quality of hairy vetch and triticale in pure stand and mixed cropping, a field experiment was carried out in Zanjan Agricultural and Natural Resources Research Center, in 2007-2008 and 2008-2009 growing seasons. The experiment was layed out as randomized complete block with five treatments and four replications. Treatments were mixing ratio including, hairy vetch and triticale pure stand, mixtures of 75% hairy vetch+25%triticale, 50% hairy vetch+50% triticale, 25% hairy vetch+75% triticale. The seeding rate of hairy vetch and triticale were 90 ,125 kg.ha-1, respectively. Analysis of variance showed that there were significant difference between two growing seasons and cropping components. Dry forag yield, nitrogen, phosphorous, potassium and protein yield were significantly higher in second year. Mixed cropping of 50% hairy vetch+50% triticale showed higher performance than other treatments for dry yield, uptake of nitrogen, phosphorous, potassium and crude protein yield. This mixed cropping had 8850 kg.ha-1 dry forage and 1412.26 kg.ha-1. For all mixed cropping, land equivalent ratio (LER) was greater than 1, and 50% hairy vetch + 50% triticale treatment had the highest LER and LER for crude protein yield. LER for dry forage yield of the mixed cropping of 50% hairy vetch+50% triticale was 1.32, 1.35 and LER for crude protein yield was 1.54, 1.57, respectively. تریتیکاله, عملکرد پروتئین, کشت مخلوط‌, ماشک و نسبت برابری زمین. Hairy vetch, Mixed cropping, Protein yield, Land Equivalent Ratio and Triticale 269 281 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-106&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Soudabeh Shobeirri سیده سودابه شبیری s.shobeiri@yahoo.com 100319475328460011595 100319475328460011595 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Davoud Habibi داوود حبیببی 100319475328460011596 100319475328460011596 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Ali Kashani علی کاشان 100319475328460011597 100319475328460011597 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Farzad Pak Nejad فرزاد پاک ن‍ژاد 100319475328460011598 100319475328460011598 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج Hossein Jafari حسین جعفری 100319475328460011599 100319475328460011599 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان Javad Lamei جواد لامعی 100319475328460011600 100319475328460011600 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان