fa اثر تقسیط کود نیتروژن و زمان برداشت بر عملکرد ریشه و خصوصیات کیفی چغندرقند تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research تحقیق حاضر جهت بررسی نحوه مصرف نیتروژن و تاثیر طول دوره رشد گیاه بر خصوصیات کمی و کیفی چغندرقند رقم 7233 در دشت جوین شهرستان سبزوار اجرا گردید. پنج شیوه تقسیط کود نیتروژن (N1: 25 درصد همزمان با کاشت + 75 درصد در زمان تنک، N2: 50 درصد همزمان با کاشت + 50 درصد در زمان تنک، N3: 25 درصد همزمان با کاشت + 50 درصد در زمان تنک + 25 درصد بیست روز بعد، N4: 100 درصد همزمان با تنک، N5: 50 درصد همزمان با تنک + 50 درصد بیست روز بعد) و چهار زمان برداشت محصول با فواصل یک ماه که از اول شهریور شروع و تا اول آذر هر سال ادامه یافت، به ترتیب به عنوان سطوح عوامل اصلی و فرعی، به صورت کرت‌های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار طی سه سال (1377 تا 1379) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که نحوه تقسیط نیتروژن بر صفات گیاهی و کیفی چغندرقند تاثیر معنی‌داری نداشت. کلیه صفات کمّی و درصد قند قابل استحصال و درصد قند ریشه، به استثنای غلظت ناخالصی‌های ریشه، تحت تاثیر زمان‌های مختلف برداشت قرار گرفتند. اثر متقابل بین نحوه تقسیط نیتروژن و زمان برداشت بر هیچکدام از صفات اثر معنی داری نداشت. عملکرد ریشه و عملکرد شکر سفید به ترتیب از حدود 40 و 9/3 تن در هکتار در برداشت اول (اول شهریور)، به حدود 68 و 27/8 تن در هکتار در برداشت چهارم (اول آذر ماه) افزایش یافت. با تاخیر در برداشت، درصد قند ریشه نیز از 8/13 درصد در برداشت اول به 2/15 درصد در برداشت آخر افزایش یافت. بر اساس نتایج بدست آمده از این آزمایش بهتر است برداشت چغندرقند در این منطقه و مناطقی با شرایط اقلیمی مشابه تا نیمه دوم مهر ماه به تعویق افتد. به علاوه از تقسیط نیتروژن و مصرف چند مرحله‌‍‍‌ای آن در سیستم آبیاری بارانی، بدلیل عدم اثر معنی‌دار در افزایش عملکرد چغندرقند و همچنین احتمال تاثیر نامطلوب بر ساختار خاک، خودداری شده و کل کود نیتروژن مورد نیاز گیاه پس از مرحله 4 تا 6 برگی (زمان تنک) مصرف شود. Effect of split application of nitrogen fertilizer and harvest ime on the root yield and quality characteristics of sugar beet cv 7233 was studied under sprinkler irrigation system in Juvein Plain, Sbzavar, Iran. Five levels of split applications of nitrogen (N1: 25% at planting + 75% at thinning time, N2: 50% at planting + 50% at thinning time, N3: 25% at planting + 50% at thinning time + 25% at 20 days after thinning, N4: 100% at thinning time, and N5: 50% at thinning time + 50% at 20 days after thinning) were assigned to the main plots. Four harvest times (from late August to late November with one-month intervals) were randomized in sub plots as split plot arrangement in randomized complete block design with four replications in three years (1998-2000). Combined ANOVA showed that the effect of split application of nitrogen on root yield and quality characteristics of sugar beet was not significant. Harvest time had significant effect on all sugar beet traits, except root impurities. There was no significant effect of split application of nitrogen×harvest time on plant characteristics. Delay in harvest time increased root yield and white sugar yield from 40 and 3.9 t ha-1 in the first harvest (late August) to 68 and 8.27 t ha-1, in last harvest (late November), respectively. Sugar content also increased from 12.8% in the first harvest to 15.2% in last harvest. In conclusion, it may be suggested that sugar beet in the Juvein region is harvested from late October and whole nitrogen fertilizer is applied after sugar beet thinning at 4-6 leaf stage under sprinkler irrigation system. تقسیط نیتروژن, زمان برداشت, عیار, کود سرک وکیفیت چغندرقند. Harvest time, Nitrogen, Split application, Purity and Sugar beet quality 521 532 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-98&slc_lang=fa&sid=1 Valiollah Yousefabadi ولی ا... یوسف آبادی v_yosef@yahoo.com 100319475328460011563 100319475328460011563 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند Mohammad Abdollahian-Noghabi محمد عبداللهیان نوقابی 100319475328460011564 100319475328460011564 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند