fa شبیه سازی مراحل نمو فنولوژیک و طول دوره رشد سه رقم برنج در سنین مختلف گیاهچه با استفاده از مدل ORYZA2000 تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>استفاده از مدل‌های شبیه‌سازی در پیش بینی صحیح مراحل فـنولوژی گیاه برنج و تعیین سازگاری این گیاه با سیستم‌های اگرواکولوژیک، بسیار مهم است. هدف از این تحقیق، واسنجی و ارزیابی مدل ORYZA2000 تحت شرایط تولید بالقوه برای شبیه سازی و کمّی‌کردن مراحل نمو فنولوژیک و طول دوره رشد ارقام برنج در سنین مختلف گیاهچه برای بهبود مدیریت مزرعه و بهینه سازی مراحل فنولوژی برنج بوده است. به منظور واسنجی پارامترهای گیاهی و ارزیابی مدل ORYZA2000، آزمایشی مزرعه‌ای در دو سال زراعی1387 و1388 در مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز انجام گرفت. این آزمایش بصورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 9 تیمار و 3 تکرار انجام گرفت. کرت‌های اصلی شامل 3 رقم برنج طارم، فجر و قائم1 و کرت‌های فرعی شامل گیاهچه‌های 17، 24 و 33 روزه بودند. داده‌های بدست آمده از سال اول آزمایش برای واسنجی و داده‌های سال دوم برای ارزیابی مدل مورد استفاده قرار گرفتند. مدل ORYZA2000 با دامنه مقدار جذر میانگین مربعات خطای مطلق (RMSEa ) بین3 تا 4 روز، از صحت بالایی در پیش بینی مراحل مختلف فنولوژی گیاه برخوردار بود. با توجه به توانایی مناسب مدل ORYZA2000 در شبیه سازی مراحل فنولوژی ارقام برنج، می‌توان از آن به عنوان ابزار مناسبی برای برنامه ریزی بهتر مدیریت مزرعه شالیزاری و نیز به عنوان یک سیستم تصمیم‌سازی پشتیبان برای آزمون سازگاری ارقام اصلاح شده برنج در مناطق مختلف اقلیمی استفاده نمود.</p> <p>Simulation models are very useful for prediction of rice phonological stages and crop adaptation to different agroechological systems. The objective of this study was to calibrate and validate the ORYZA2000 model under optimum production conditions for simulatinig and quantifying of the phonological development and crop duration of three rice cultivars as influenced by different seedling ages to improve crop management in rice growing areas of Iran. To calibrate crop parameters and validate of ORYZA2000, field experiments were carried out in Haraz Center for Development and Extension of Technology, Iran, during the 2008 and 2009 growing seasons. The experiment was conducted as a split plot arrangement in randomized complete block design with 3 replications. Main plots were three rice cultivars, Tarom, Fajr and Ghaem1, and Sub plots were three seedling ages consisted of seedlings 17, 24 and 33 days old. Observed crop data set were collected from the first year field trail for crop parameter estimation in ORYZA2000 and those from the second year for model validation. The ORYZA2000 model, with range of absolute RMSE values between 3-4 days, had high accuracy for prediction of different phonological stages of rice cultivars. Considering appropriate ability of ORYZA2000 model in simulation of phonological stages of rice cultivars, it can be used as an appropriate tool for programming of paddy field management and appropriate decision support system for adaptation trials of improved and introduced rice cultivars in different agro- climatic regions.</p> برنج, سن گیاهچه, شبیه‌سازی, فنولوژی, مدل ORYZA2000. ORYZA2000 model, Phenology, Rice, Seedling age and Simulation 466 480 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-95&slc_lang=fa&sid=1 Bahman Amiri Larijani بهمن امیری لاریجانی : tahmaseb@modares.ac.ir 100319475328460011575 100319475328460011575 Yes دانشگاه تربیت مدرس Zeinolabedin Tahmasebi Sarvestani زین العابدین طهماسبی سروستانی 100319475328460011576 100319475328460011576 No دانشگاه تربیت مدرس Ghorbanali Nematzadeh قربانعلی نعمت زاده 100319475328460011577 100319475328460011577 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ebrahim Amiri ابراهیم امیری 100319475328460011578 100319475328460011578 No دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان Masoud Esfahani مسعود اصفهانی 100319475328460011579 100319475328460011579 No دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان