fa اثر تراکم بوته و محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک بر صفات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های کلزا (Brassica napus L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور بررسی اثر تراکم بوته و محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک بر صفات زراعی ژنوتیپ‌های کلزای زمستانه، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (95-1394 و 96-1395) در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل تراکم بوته در سه سطح؛ 40، 50 و 60 بوته در متر مربع، محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک در دو سطح؛ عدم محلول‌پاشی و محلول‌پاشی با غلظت یک در هزار در دو مرحله شش‌برگی و ساقه‌دهی، به&shy;صورت فاکتوریل به عنوان عوامل اصلی و ژنوتیپ‌های کلزا شامل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HW118</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">WPN6</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">HL3721</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L14 </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، تاسیلو و ناتالی به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که برهمکنش سه‌جانبه تراکم بوته در اسید سالیسیلیک در ژنوتیپ بر ارتفاع بوته، تعداد خورجین در ساقه اصلی و شاخه&shy;های فرعی، تعداد دانه در خورجین‌های اصلی و فرعی، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد روغن، عملکرد زیستی و محتوای کلروفیل کل در سطح احتمال یک درصد و بر میزان روغن دانه در سطح پنج درصد معنی&shy;دار بود. کلیه ژنوتیپ‌های کلزا، پاسخ مثبتی به محلول‌پاشی اسید اسید سالیسیلیک در تراکم&shy;های مختلف بوته داشتند و ژنوتیپ‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L14 </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;و ناتالی در تراکم 40 بوته در متر مربع و محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک، بالاترین عملکرد دانه (به&shy;ترتیب 5629 و 5448 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد روغن دانه (به&shy;ترتیب 2444 و 2352 کیلوگرم در هکتار) و وزن هزار دانه (به&shy;ترتیب 3/5 و 1/5 گرم) را داشتند. بر اساس نتایج این آزمایش در زراعت کلزا، به&shy;ویژه در تراکم&shy;های پایین (40 بوته در متر مربع)، محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک جهت افزایش عملکرد دانه مناسب است. </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong> To investigate the effect of plant density on agronomic traits of winter rapeseed (<em>Brassica napus </em>L.) cultivars under foliar application of salicylic acid a factorial split-plot arrangement in randomozide complet block design with three replications was carried out in Karaj, Iran, in two cropping seasons (2015-2017). Plant density at three levels of 40, 50 and 60 plants.m^-2 and salicylic acid at two levels of 0 (non-application) and application with a concentration of 1_&permil; in two stages of 6 leaf and stem elongation were assigned in main plots and rapeseed genotypes; HW118, WPN6, HL3721, L14, Tassilo and Natali were randomized in sub-plots. The Plant density &times; salicylic acid &times; genotype interaction effect was significant (P&le;0.01) on plant hight, number of silique on the main stem and branches, seed number of silique on the main and branches, 1000-seed weight, seed yield, oil yield, biological yield and total chlorophyll content. This interaction effect was also significant (P&le;0.05) on seed oil content. All rapeseed genotypes showed positive responses to foliar&nbsp; application of salicylic acid at different plant densities, and L14 and Natali genotypes in 40 plants.m^-2 and application of salicylic acid had the highest seed yield (5629 and 5448 kg.ha^-1), oil yield (2444 and 2352 kg.ha^-1) and 1000 seed weight (5.3 and 5.1 g), respectively. Therefore, for rapeseed production, especially in low densities (40 plants.m^-2), foliar application of salicylic acid is suitable for increasing seed yield. عملکرد دانه, کلزا, محتوای کلروفیل, میزان روغن دانه و وزن هزار دانه Chlorophyll content, Rapeseed, Seed yield, Seed oil Content and 1000 seed weight 81 96 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1224-1&slc_lang=fa&sid=1 farnaz ganj abadi فرناز گنج آبادی FGanjabadi@gmail.com 10031947532846007613 10031947532846007613 No Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس ، تهران، ایران amir hossein shirani rad امیر حسین شیرانی راد shirani.rad@gmail.com 10031947532846007614 10031947532846007614 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران behzad sani بهزاد ثانی Bhz.sani@gmail.com 10031947532846007615 10031947532846007615 Yes Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس، تهران، ایران Hamid Mozafari حمید مظفری mozafarihamid@yahoo.com 10031947532846007616 10031947532846007616 No Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس، تهران، ایران