fa ارزیابی وضعیت بهره‌وری و شاخص نسبت عرضه به تقاضای آب در چغندرقند (.Beta vulgaris L) با استفاده از مدل‌های شبیه‌سازی رشد در استان خراسان رضوی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با توجه به افزایش سریع جمعیت و نیاز به تولید بیشتر محصولات کشاورزی، توجه به موضوع کم‌آبی و افزایش بهره‌وری آب<br> اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به‌این منظور آزمایشی با استفاده از مدل‌ شبیه‌سازی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SUCROS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، داده‌های بلندمدت اقلیمی<br> (1364 تا 1394) و جمع‌آوری پرسشنامه از کشاورزان، جهت ارزیابی بهره‌وری آب در نظام‌های کشت چغندرقند در 10 شهرستان استان خراسان رضوی و ارزیابی نقش ‌مدیریت در بهره‌وری آب و وقوع تنش خشکی اجرا شد. نتایج شبیه‌سازی‌های بلندمدت نشان داد عملکرد واقعی کشاورزان (5/33 تن در هکتار) تنها یک‌سوم عملکرد قابل‌دستیابی (3/97 تن در هکتار) چغندرقند در مناطق<br> &nbsp;مورد بررسی بود که 48 درصد از این خلاء عملکرد به‌دلیل محدودیت آب بود. نتایج نشان داد که بهره‌وری پایین آب آبیاری<br> &nbsp;(8/1 تا 15/3 کیلوگرم بر مترمکعب) در مناطق مورد بررسی بود. بر اساس نتایج به‌دست آمده، عدم مدیریت صحیح آبیاری، به‌رغم مصرف بالای آب در برخی از شهرستان‌ها باعث کاهش بهره‌وری مصرف آب و وقوع تنش خشکی در طول فصل رشد گردید. نتایج نشان داد که بین بهره‌وری آب و شاخص عرضه به تقاضای آب در شهرستان‌های استان ارتباط مثبت و معنی‌داری وجود داشت. با توجه به نتایج این تحقیق، وضعیت این شاخص در طول فصل رشد تحت تاثیر مدیریت آبیاری، دمای هوا (به‌ویژه در ماه‌های گرم سال) و ظرفیت نگهداری آب خاک در هر شهرستان متغیر بود. این نتایج نشان دهنده ضرورت رعایت زمان‌بندی صحیح آبیاری بر اساس نیاز گیاه و ظرفیت نگهداری آب خاک در طول فصول گرم جهت تامین نیاز رطوبتی گیاه چغندرقند است.&nbsp; </span></span></strong> The rapid population growth and the need for more agricultural production necessitate more attention to water shortage and enhancing water productivity. To assess water productivity and supply:demand ratio index in sugar beet, this experiment was carried out using SUCROS growth simulation model. Long-term climatic data and collecting questionnaires from farmers were used to assessing water productivity in sugar beet agroecosystems in 10 counties of Khorasan Razavi province, Iran and investigating the role of water management in water productivity and drought stress conditions in sugar beet. Results of long-term simulations showed that the actual yield (33.5 t.ha^-1) by farmers was only one-third of the attainable yield (97.3 t.ha^-1) of sugar beet in the targted areas. Forty eight percent of this yield gap was due to water constraints. The results indicated the low productivity (1.5-1.8 kg root m^-3) of sugar beet in the targeted areas. The results also showed that inappropriate irrigation management, despite the high water consumption in some counties, led to decrease in water productivity and occurance of drought stress during the growing season. Results also showed a positive and significant relationship between water productivity and supply:demand ratio index in different locations. The index, over growing season, in different counties was highly depended on water management, air temperature (particularly during warmer months of the year) and soil water holding capacity. These results indicated the need for a more scientific attention to appropriate irrigation schedules according to the plant water requirement and soil water retention capacity during the warm seasons to meet the moisture requirement of sugar beet. خلاء عملکرد, چغندر قند, زمان‌بندی آبیاری و مدل شبیه‌سازی SUCROS Irrigation schedule, SUCROS Simulation model, Sugar beet and Yield gap. 268 282 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-600&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Mohammadi-Ahmadmahmoudi اسماعیل محمدی احمد- محمودی 10031947532846006911 10031947532846006911 No PhD Student, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University, G.C., Tehran, Iran دانشجوی دکتری پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران Reza Deihimfard رضا دیهیم فرد deihim@sbu.ac.ir deihimfard@gmail.com 10031947532846006912 10031947532846006912 Yes Assistant Prof., Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University, G.C., Tehran, Iran پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران Omid Noori امید نوری 10031947532846006913 10031947532846006913 No Assistant Prof., Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University, G.C., Tehran, Iran استادیار پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی، تهران