fa اثر مدیریت تلفیقی علف‌های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد سورگوم جارویی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر استفاده از علف‌کش و وجین بر عملکرد سورگوم جارویی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در تابستان 1387 در شهرستان میانه استان آذربایجان شرقی طراحی و اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل نوع علف‌کش در سه سطح (فورام سولفورون، توفوردی+ ام‌سی‌پی‌آ و بروموکسنیل+ ام‌سی‌پی‌آ)، غلظت علف‌کش در سه سطح (غلظت توصیه شده برای مزارع ذرت، 25 درصد بیشتر و 25 درصد کمتر از غلظت توصیه شده) و وجین در دو سطح (وجین و عدم انجام وجین) بودند. نتایج نشان داد که همه تیمارهای آزمایشی اثر بسیار معنی‌داری در افزایش عملکرد بیولوژیکی سورگوم داشتند و عملکرد دانه نیز در تیمارهای نوع علفکش و وجین معنی‌دار بود، ولی اثر غلظت علف‌کش معنی‌دار نگردید. علف کش فورام سولفورن با 57/42 درصد و 73/37 درصد، به ترتیب بیشترین میزان افزایش عملکرد بیولوژیکی و عملکرد دانه را در بین علف‌کش‌های آزمایشی داشت. تیمار وجین نیز تأثیر معنی‌داری در افزایش میزان عملکرد بیولوژیکی و عملکرد دانه داشت. نتایج ارزیابی صفات شاخص برداشت و شاخص بهره‌وری خوشه نیز حاکی از معنی‌دار بودن اثر تیمارهای آزمایشی بود. علف‌کش فورام سولفورون بیشترین تأثیر را در کنترل علف‌های هرز داشت و اجرای وجین در مقایسه با عدم اجرای آن، باعث افزایش صفات شاخص برداشت و شاخص بهره‌وری خوشه گردید. بیشترین تعداد خوشه‌چه، تعداد دانه و وزن خوشه در متر مربع (به ترتیب 3270 خوشه‌چه، 117500 دانه و 2990 گرم) از تیمار علف‌کش فورام سولفورن به دست آمد. تیمار اعمال وجین نیز با3030 خوشه‌چه، 118900 دانه و 3090 گرم در متر مربع برای صفات مذکور نسبت به تیمار عدم وجین، برتری معنی‌داری داشت. بر اساس نتایج این آزمایش، استفاده از علف‌کش فورام سولفورون با 4/61 سانتی‌متر و 3/66 گرم، به ترتیب بیشترین طول خوشه و وزن ساقه را که از صفات مهم گیاهی در تولید سورگوم جارویی محسوب می‌شوند، تولید کرد. تیمار اعمال وجین نیز در افزایش صفت طول خوشه با 3/58 سانتی‌متر، بهتر از عدم وجین بود. The experiment was carried out as factorial in randomized complete block design with three replications to evaluate of the best combination of weed management practices on yield and yield components of broomcorn in Mianeh region, East Azarbaijan, Iran, in the summer of 2008. Treatments included herbicides Foramsulfuron, Bromoxynil+MCPA and 2,4-D+MCPA, application doses recommended dose, 25% less and 25% more than recommended dose and weeding (with or without weeding). Results indicated that all Treatments had significantly effect on biological yield and grain yield of sorghum. Effect of herbicide and weeding was also significant, Application of Foramsulfuron produced highest biological and grain yields by 42.57% and 37.73%, respectively. Biological and grain yield was higher in weeding in comparison with non-weeding. Results indicated that all treatments had significant effect on harvest index and panicle emergence. Application of Foramsulfuron had the highest harvest index and panicle emergence, and was higher in weeding. سورگوم جارویی, علف‌های هرز, کنترل تلفیقی, کنترل شیمیایی و کنترل مکانیکی. Broomcorn, Chemical control, Mechanical control, Integrated control and Weed. 596 610 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-82&slc_lang=fa&sid=1 Farid Lotfi Mavi فرید لطفی ماوی farid.lotfi@gmail.com 100319475328460011476 100319475328460011476 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان Jahanfar Daneshian جهانفر دانشیان 100319475328460011477 100319475328460011477 No مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج Mohammadali Baghestani محمدعلی باغستانی 100319475328460011478 100319475328460011478 No مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور Ali Faramarzi علی فرارزی 100319475328460011479 100319475328460011479 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه Alireza Shayestehnia علیرضا شایسته نیا 100319475328460011480 100319475328460011480 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان