fa اثر دور آبیاری و میزان کود نیتروژن بر عملکرد دانه و اجزای عملکرد برنج (.Oryza sativa L) رقم هاشمی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کمبود آب آبیاری از مسائل مهمی است که زراعت برنج را در دنیا و استان گیلان تحت تاثیر قرار داده است. یکی از راهکارهای جبران کمبود آب در زراعت برنج، استفاده از روش آبیاری تناوبی است. در این روش سایر فعالیت‌های زراعی از جمله مصرف کود نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند. این آزمایش به منظور تعیین میزان بهینه کود نیتروژن در دورهای آبیاری در برنج رقم هاشمی در سال‌های 1394 و 1395 در موسسه تحقیقات برنج کشور در رشت به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. آبیاری در پنج سطح (غرقاب دائم و آبیاری تناوبی 5، 8، 10 و 15 روز) در کرت‌های اصلی و میزان کود نیتروژن در شش سطح (صفر، 30، 45،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">60، 75 و90 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) در کرت‌های فرعی قرار داده شدند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای آبیاری و میزان کود نیتروژن بر ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، تعداد دانه‌های پر و پوک در خوشه‌، وزن 1000 دانه، عملکرد دانه و زیست توده معنی‌دار بودند. عملکرد دانه در تیمار آبیاری با دور پنج روز (3278 کیلوگرم در هکتار) نسبت به سایر تیمارهای آبیاری به طور معنی‌داری بیشتر بود. بیشترین عملکرد دانه (3388 کیلوگرم در هکتار) نیز از تیمار 90 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد. میزان آب آبیاری در تیمار آبیاری با دور پنج روز نسبت به غرقاب دائم 379 مترمکعب در هکتار کمتر بود. با توجه به این که حداکثر عملکرد دانه (4355 کیلوگرم در هکتار) از ترکیب آبیاری پنج روز و مصرف 90 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد و این ترکیب بیشترین بهره‌وری آب (688 گرم دانه بر متر مکعب) را نیز داشت، می&shy;تواند به عنوان یک یافته مهم محسوب شده و برای شالیزارهای با بافت سنگین استان گیلان قابل توصیه است.</span></span></strong> Irrigation water deficit is an important factor that affect rice production in the world as well as Guilan province in Iran. Intermittent irrigation method can be applied to compensate for the water shortage in rice growing areas, however, it would affect other crop mangement practices such as fertilizer application and mangement. Therefore, this experiment was conducted to determine optimum fertilizer nitrogen requirement in different irrigation regimes using split plot arrangements in randomized complete block design with three replications in Rice Research Institute, Iran in 2015 and 2016 growing seasons. Irrigation regimes included at five levels (permanent submergence, intermittent irrigation with 5, 8, 10 and 15 day intervals) were assigned to main plots and nitrogen fertilizer&nbsp; at sixlevels (0, 30, 45, 60,75 and 90 kg Nha^-1 from urea source) were randomized in sub-plots. Planting, crop husbandry and harvesting pratcices were done according to RRII recommendations. The results showed that effects of irrigation regime and nitrogen fertilizer application rates were significant on the grain yield, biological yield and most of the studied traits. Among irrigation regimes, intermittent irrigation of five days interval with 3278 kg.ha^-1 had significantly higher grain yield. The highest grain yield (3388 kg.ha^-1) was also obtained from application of 90 kg N.ha^-1. The irrigation water consumption in intermittent irrigation with five days interval was 379 m³.ha^-1 less than permanent submergence irrigation. Regarding to this fact, that highest grain yield (4335 kgha^-1) and highest water productivity (688 g.m^-3) beloged to intermittent irrigation with five days intervaland 90 kgN.ha^-1 application. This combination of irrigation interval and N fertilizer application rates can be recommended for heavy textured soils of paddy fields in Guilan province.&nbsp;&nbsp; آبیاری تناوبی, برنج, بهره‌وری آب, نیتروژن و وزن هزار دانه. Intermittent irrigation, Nitrogen, Rice, Water productivity and 1000 grain weight. 168 182 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-783-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Kavoosi مسعود کاوسی masoud_kavoosi2@yahoo.com 10031947532846006557 10031947532846006557 Yes Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Rasht, Iran موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران Mohammad reza Yazdany محمد رضا یزدانی smryazdany@yahoo.ca 10031947532846006558 10031947532846006558 No Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Rasht, Iran موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران