fa اثر روش‌های خاک‌ورزی و کاشت بر ویژگی‌های فیزیکی خاک، عملکرد دانه و راندمان تبدیل برنج (.Oryza sativa L) رقم هاشمی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور بررسی اثر روش‌های خاک&shy;ورزی وکاشت بر ویژگی&shy;های خاک، عملکرد دانه و خصوصیات تبدیل برنج، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 1396 و 1397 در موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل روش‌های خاک&shy;ورزی در سه سطح؛ روتاری تراکتوری، خاک‌همزن مرسوم تیلری و پادلر دوار تیلری، به عنوان عامل اصلی و روش‌های کاشت در سه سطح؛ نشاکاری دستی، نشاکاری با ماشین نشاکار و کاشت مستقیم بذر در خاک غرقاب، به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده&shy;ها نشان داد که تیمارهای خاک‌ورزی اثر معنی‌داری بر عمق نفوذ مخروط سقوطی و چگالی خاک داشتند. بیشترین عمق نفوذ مخروط سقوطی (86/10 سانتی&shy;متر) و کمترین چگالی ظاهری (86/0 گرم بر سانتی‌متر مکعب) در خاک&shy;ورزی با روتاری تراکتوری بدست آمد. نتایج نشان داد که صفات ارتفاع بوته (01/144 سانتی&shy;متر) و تعداد پنجه (344 پنجه در مترمربع) در کاشت مستقیم بذر به طور معنی&shy;داری بیشتر از روش&shy;های کاشت نشاکاری ماشینی و دستی بود. بالاترین شاخص برداشت و مقاومت فشاری (به‌ترتیب 2/49 درصد و 73/5 نیوتن) در نشاکاری ماشینی بدست آمد که تفاوت معنی&shy;داری با کاشت مستقیم بذر و نشاکاری دستی داشت. حداکثر تعداد خوشه در متر مربع در کاشت مستقیم بذر (288 خوشه در متر مربع) و نشاکاری ماشینی (284 خوشه در متر مربع) بدست آمد که با نشاکاری دستی (261 خوشه در مترمربع) تفاوت معنی&shy;داری داشت. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">روش&shy;های خاک&shy;ورزی، کاشت و برهمکنش آنها اثر معنی&shy;داری بر میزان دانه&shy;های سالم، خرد و راندمان تبدیل نداشتند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نتایج این آزمایش نشان داد که در خاک&shy;ورزی با استفاده خاک‌همزن‌های تیلری و روش&shy;های کاشت نشاکاری ماشینی و کاشت مستقیم بذر می&shy;توان علاوه بر حفظ ویژگی&shy;های فیزیکی خاک، عملکرد دانه مناسبی در برنج بدست آورد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong> To evaluate the effects of tillage and planting systems on soil physical properties, grain yied and its components, and milling recovery of rice (cv. Hashemi), an experiment was conducted at Rice Research Institute of Iran in 2017 and 2018 cropping seasons-using split plot arrangements in randomized complete block design with three replications. The experimental factors were; tillage methods (main plots) at three levels (rotary tractor, power tiller conventional puddler and power tiller rotary puddler), planting methods (sub plots) in three levels (manual transplanting, mechanized transplanting and direct seeding). Results of combined analysis of variance showed that fall-cone penetration depth and bulk density were significantly affected by tillage methods. Maximum penetration depth of fall-cone (10.86 cm) and minimum bulk density (0.86 g.cm^-3) were observed in tillage rotary tractor.Plant height (144.01 cm) and number of tillers per m^-2 (344 tillers.m^-2) in direct seeding were significantly higher than mechanized and manual transplanting methods. Maximum harvest index (49.29%) and pushing resistance (5.73 N) in mechanized transplanting was significantly diffirent in comparison to manual transplanting and direct seeding. Maximum number of panicles.m^-2obtained in direct seeding (288 panicles.m^-2) followed by mechanized transplanting (284 panicles.m^-2) which were significantly diffirent from panicle number per unit area in manual transplanting (261 panicles.m^-2). Effect of tillage methods, planting methods and their interaction on head rice, broken rice and milling recovery were not significant. It can be concluded that power tiller puddler, mechanized transplanting and direct seeding may improve grain yield components with maintaining the the soil physical properties. برنج, خاک‌ورزی, کاشت مستقیم بذر, مقاومت فشاری و نشاکاری ماشینی. Direct seeding, Mechanized transplanting, Pushing resistance, Rice and Tillage systems. 66 80 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-775-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Ebrahimi مینا ابراهیمی mina.ebrahimi82@yahoo.com 10031947532846006577 10031947532846006577 No University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان Majid Majidian مجید مجیدیان ma_majidian@guilan.ac.ir 10031947532846006578 10031947532846006578 Yes University of Guilan, Rasht, Iran دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان Mohammad Reza Alizadeh محمدرضا علیزاده alizadeh_mohammadreza@yahoo.com 10031947532846006579 10031947532846006579 No Rice Research Institute of Iran, Agricultural Research Education and Extension Organization, Rasht, Iran موسسه تحقیقات برنج کشور