fa اثر پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی اکسین و سیتوکینین بر رشد و عملکرد دانه گندم (Triticum aestivum L.) در شرایط اقلیمی اهواز تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور ارزیابی اثر پرایمینگ بذر و محلول&shy;پاشی اکسین و سیتوکینین بر عملکرد دانه گندم رقم چمران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز طی سال‌های زراعی 95-1394 و 96-1395 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل پرایمینگ بذر (در دوسطح؛ هیدروپرایمینگ و بدون پرایمینگ) و محلول&shy;پاشی تنظیم کنندهای رشد اکسین و سیتوکینین (در نه سطح در یک و دو هفته پس از گلدهی) بودند. نتایج نشان داد که هیدروپرایمینگ بذر باعث افزایش معنی&shy;دار عملکرد دانه تا هشت درصد نسبت به شاهد بدون پرایمینگ شد (به ترتیب 7030 و 6507 کیلوگرم در هکتار). محلول&shy;پاشی اکسین و سیتوکینین بر فتوسنتز و پروتئین&shy;های محلول برگ پرچم اثر مثبت داشت. بعلاوه تعداد سلول&shy;های آندوسپرم دانه در این تیمارها افزایش داشتتد. بیشترین تأثیر در افزایش قدرت منبع در محلول‌پاشی سیتوکینین در هر دو زمان محلول&shy;پاشی مشاهده شد. سرعت پر شدن دانه نیز در محلول&shy;پاشی سیتوکینین&shy;- سیتوکینین بیشتر بود (79/1 میلی&shy;گرم در دانه در روز) بود. عملکرد دانه در تیمار محلول‌پاشی سیتوکینین در هر دو مرحله (7891 کیلوگرم در هکتار) در مقایسه با عدم محلول‌پاشی، 7/24 درصد بیشتر بود. نتایج این آزمایش نشان داد که پرایمینگ بذر باعث افزایش تعداد سنبله&shy;ها در واحد سطح شد. محلول‌پاشی اکسین و سیتوکینین نیز با افزایش قدرت منبع و مخزن، می‌توانند باعث افزایش عملکرد دانه گندم شوند.</span></span></strong><br> &nbsp; To evaluate the effect of seed priming and application of cytokinin and auxin on grain yield wheat cv. Chamran, an experiment was carried out in Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran, in 2015-16 and 2016-17 growing seasons. This experiment was carried out as factorial arrangement in randomized complete block design with three replications. Experiment was carried out in a factorial arrangement based on randomized complete block design with three replications. Treatments included seed priming (hydropriming and control) and plant growth regulators application (nine cytokinin and auxin application levels at one and two weeks after anthesis). The results showed that hydropriming significantly increased grain yield by about 8% in comparison with control (7030 and 6507 kg.ha^-1, respectively). Application of cytokinin and auxin hormones had positive effect on photosynthesis and soluble proteins of flag leaf. In addition, number of endosperm cells was also increased by application of growth regulators. The highest effect on increasing source strength was observed in application of cytokinin in both times of foliar application. Grain filling rate was also significantly highest, about 1.79 mg grain^-1 day^-1, in cytokinin-cytokinin foliar application, followed by auxin-cytokinin. Grain yield in cytokinin-cytokinin (7891 kg.ha^-1) increased by 24.7% in comparison with control. Interaction effect of seed priming &times; plant growth regulator application was not significant for any traits. Results of this experiment showed that seed priming increased number of spike per.m^-2. Foliar application of auxin and cytokinin also may increase grain yield of wheat through enhancing of source and sink strength.<br> <br> &nbsp; پر شدن دانه, تنظیم کننده‌های رشد, سلول‌های آندوسپرم, گندم و هیدروپرایمینگ Endosperm cells, Grain filling, Hydropriming, Plant growth regulators and Wheat 31 44 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-583&slc_lang=fa&sid=1 Narges Khamdi نرگس خمدی 10031947532846006862 10031947532846006862 No PhD Student, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز Majid Nabipour مجید نبی پور nabipourm@yahoo.com 10031947532846006863 10031947532846006863 Yes Professor, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز Habibollah Roshanfekr حبیب اله روشنفکر 10031947532846006864 10031947532846006864 No Associate Prof., Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز Afraceab Rahnama افراسیاب راهنما 10031947532846006865 10031947532846006865 No Associate Prof., Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز