:: دوره 27، شماره 1 - ( بهار 1404 ) ::
جلد 27 شماره 1 صفحات 92-76 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی وراثت‌پذیری مقاومت به نژاد یک نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne javanica) در لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) با استفاده از روش تجزیه میانگین نسل‌ها
لیلا صادقی آذغان ، مسعود نادرپور ، سالار جمالی ، محمدرضا جزایری نوش آبادی ، حبیب اله سمیع زاده لاهیجی ، محمدرضا نقوی ، محمدرضا جزائری نوش آبادی
سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
چکیده:   (372 مشاهده)
ارقام متداول لوبیا در ایران نسبت به نماتدهای مولد گره ریشه حساس هستند و جستجو در ژرم‌پلاسم لوبیا برای یافتن منابع مقاومت ضروری است. به‌منظور ارزیابی تفرق ژن­(های) مقاومت لوبیا به نژاد یک نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne javanica) در
نسل­های
P1، P2، F1، 1-F2، F2-2،BC1-R  و BC1-S حاصل از تلاقی ارقام Blanco × Alabama #1، یک آزمایش گلخانه‌ای در قالب طرح کاملا تصادفی در سال‌های 1397 تا 1399 در موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال اجرا شد که طی آن شاخص­های گال و توده تخم پس از مایه‏زنی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین ارزش فنوتیپی والدهای حساس (Blanco) و مقاوم (Alabama #1)  و همچنین بین والد Blanco و نسل F1 تفاوت معنی‌داری وجود داشت، اما بین والد Alabama #1 و نسل F1 تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. میانگین ارزش فنوتیپی جمعیت F2 و تلاقی­های برگشتی، بیشتر از والد مقاوم و تقریبا برابر والد حساس و نشان دهنده گرایش غالبیت نسبی به سمت ارزش فنوتیپی والد حساس (Blanco) بود. تجزیه اطلاعات نسل F2 با نسبت­های مندلی نشان دهنده دو گروه فنوتیپی حساس و مقاوم با نسبت 3:1 بود که با نتایج تجزیه میانگین نسل­ها مطابقت داشت. نتایج ارزیابی اجزای واریانس نشان داد که واریانس اثر غالبیت شاخص­های گال‌زایی و توده تخم نسبت به اثرات افزایشی بیشتر بوده و ژن­های غالب عمدتا در والد Blanco با بیشترین شاخص گال‌زایی و توده تخم نسبت به والد Alabama #1 قرار داشتند. بر اساس نتایج این آزمایش، دستیابی به لاین مقاوم به نماتد در نسل‌های اولیه لوبیا به دلیل عدم ثبات محتوای ژنتیکی امکان‌پذیر نبوده و این موضوع ضرورت گزینش در نسل‌های پیشرفته‌تر را نشان می‌دهد.
واژه‌های کلیدی: ارزش فنوتیپی، تفرق ژن‌های مقاومت، شاخص گال و توده تخم، لوبیا و نماتد گره ریشه
متن کامل [PDF 1014 kb]   (122 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/12/24 | پذیرش: 1404/6/14 | انتشار: 1404/8/5


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 27، شماره 1 - ( بهار 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها